Еден 33-годишен пациент во САД преживеал 48 часа без сопствени бели дробови — благодарение на експериментален систем што привремено ја презел нивната функција додека не бил пронајден донор за двоен трансплантат.
Случајот, опишан во списанието Med (Cell Press), претставува редок и драматичен пример како напредната медицина може да купи драгоцено време кај пациенти со крајно тешка белодробна инфекција и органска слабост.
Кога инфекцијата ги уништува белите дробови
Пациентот развил акутен респираторен дистрес синдром (ARDS), состојба при која воспалението и инфекцијата буквално ги преплавуваат белите дробови. Болеста започнала како грип, а потоа се влошила со бактериска пневмонија. Како што состојбата напредувала, почнале да откажуваат и срцето и бубрезите.
„Беше критично болен. Срцето му запре веднаш штом пристигна. Моравме да правиме реанимација“, изјави водечкиот автор и торакален хирург Анkit Бхараt од Универзитетот Нортвестерн.
Зошто лекарите морале да ги отстранат белите дробови
Белите дробови биле неповратно оштетени и истовремено го ширеле воспалението низ телото. Но пациентот бил премногу нестабилен за веднаш да се направи трансплантација. Затоа тимот одлучил да примени „вештачки бел дроб“ — систем што привремено ја презема клучната задача на органот.
Овој уред:
- го оксигенира крвотокот,
- го отстранува јаглерод диоксидот,
- ја поддржува циркулацијата,
- им овозможува на срцето и другите органи да продолжат со работа.
„Срцето и белите дробови се тесно поврзани. Кога нема бели дробови, како го одржувате пациентот во живот?“, објасни Бхараt.
48 часа до нова шанса за живот
По отстранувањето на тешко инфицираните бели дробови, состојбата на пациентот почнала да се подобрува. Крвниот притисок се стабилизирал, органите почнале да закрепнуваат, а инфекцијата се ставила под контрола. Два дена подоцна станале достапни донорски бели дробови и лекарите успешно извршиле двоен трансплантат.
Повеќе од две години подоцна, пациентот живее нормално со добра белодробна функција.
Нова порака за ARDS: не секое оштетување е реверзибилно
Иако досега трансплантацијата на бели дробови најчесто се резервира за хронични болести како цистична фиброза или интерстицијална белодробна болест, овој случај покажува дека и акутните инфекции можат да остават неповратно оштетување.
Молекуларната анализа на отстранетите бели дробови открила силно лузнење и оштетување на имунолошкото ткиво — јасен доказ дека закрепнување не било можно.
„За првпат имаме биолошки и молекуларен доказ дека некои пациенти ќе имаат потреба од двоен белодробен трансплантат, инаку нема да преживеат“, рече Бхараt.
Според авторите, оваа метода засега е достапна само во високо специјализирани центри, но може да стане важен „мост“ до трансплантација за најтешко болните пациенти. Во иднина, стандардизирани системи би можеле да спасуваат животи додека се чека соодветен донор.
