Може ли да ѝ веруваме на вештачката интелигенција во потрагата по вонземски живот?

Вештачката интелигенција би можела значително да помогне во потрагата по живот надвор од Земјата, но ново истражување покажува дека нејзините проценки мора да се проверуваат со голема претпазливост.

Истражувачите Кристоф Адами и Анкит Гупта од Универзитетот во Мичиген ја тестирале вештачката интелигенција со помош на програмата Avida — компјутерска средина во која дигитални организми се размножуваат, мутираат и се натпреваруваат за ресурси. Иако станува збор за симулација, програмата овозможува создавање голем број примери на „живот“ и „неживот“.

На системот му била дадена задача да ги разликува програмите со својства на живот од оние без такви својства. Бидејќи кодовите биле многу слични, разликата не била очигледна. Потоа научниците постепено менувале случајни молекуларни низи за да проверат дали можат да го измамат моделот.

Резултатите биле загрижувачки: по околу 15 промени, вештачката интелигенција можела со целосна сигурност да прогласи нешто за живот, иако ниту еден од таквите примери навистина не бил жив. Истото се случувало без оглед на почетната молекуларна низа.

Проблемот произлегува од податоците со кои е обучен моделот. Вештачката интелигенција обично работи добро кога новите податоци се слични на примерите од обуката. Но, ако се соочи со нешто суштински различно, може да препознае непостоечки обрасци и да донесе погрешен заклучок.

Токму тоа би можело да се случи при откривање вонземски живот. Не знаеме дали организмите на друга планета би имале биологија слична на земската, па нивните хемиски и молекуларни траги би можеле да бидат целосно непознати за системите обучени со земски примери.

Адами не смета дека вештачката интелигенција треба да се отфрли. Таа може да обработува огромни количини податоци и да им помогне на научниците да забележат сигнали што би останале незабележани од човек. Сепак, нејзините резултати треба да се третираат како хипотези, а не како конечен доказ.

Идните мисии до Марс и набљудувањата на егзопланетите затоа ќе мора да комбинираат алгоритамска анализа со независни мерења, лабораториски тестови и внимателна проверка од научници. Во потрагата по живот во вселената, најголемиот предизвик можеби нема да биде само да го пронајдеме сигналот — туку да утврдиме дали навистина го разбираме.