Покрај подобриот сон, регулирањето на тежината и продолжениот животен век – и низа други физички и ментални здравствени придобивки – сега можеме да додадеме и помлад мозочен профил како уште една причина за вежбање. Ново 12-месечно клиничко испитување на 130 здрави возрасни лица на возраст меѓу 26 и 58 години, спроведено од истражувачи од САД, откри дека учесниците кои следеле сеопфатен неделен режим на вежбање покажале знаци на биолошки помлад мозок во споредба со контролната група.
Кога научниците зборуваат за биолошко стареење, едноставно кажано, тоа се однесува на абењето поврзано со стареењето. Додека сите славиме еден роденден годишно, различни делови од нашето тело можат да се истрошат побрзо од другите. Помладиот мозок потенцијално значи подолго задржување на нашите целосни когнитивни способности, како и поголема отпорност на состојби како деменција – иако долгорочните ефекти не беа проценети во оваа студија.
Мерливо помлад мозок за само 12 месеци
„Откривме дека едноставна програма за вежбање, базирана на препораки, може да направи мозокот да изгледа мерливо помлад за само 12 месеци“, вели Лу Ван, научник за податоци од Институтот за истражување AdventHealth. „Овие апсолутни промени беа скромни, но дури и едногодишна промена во возраста на мозокот може да биде важна во текот на децениите.“
Волонтерите во групата за вежбање беа замолени да ги исполнат препорачаните неделни упатства за вежбање утврдени од Светската здравствена организација: околу 150 минути умерено до енергично вежбање, што е секоја активност што значително ги зголемува отчукувањата на срцето и брзината на дишење. Врз основа на различни биомаркери, МРИ скеновите на мозокот покажаа дека оние кои го следеле режимот на вежбање имале мозоци кои покажувале знаци на просечно 0,6 години помлада биолошка возраст од нивната хронолошка возраст.
Учесниците кои ја следеле нивната вообичаена рутина, пак, имале мозоци кои изгледале приближно 0,35 години постари од нивната календарска возраст. Оваа бројка сама по себе не го достигнува прагот за статистичка значајност, велат од тимот, но значи дека разликата меѓу групите е близу една година.
Зошто вежбањето го подмладува мозокот?
Следното прашање е зошто вежбањето може да го одржи мозокот помлад. Претходните студии ја поврзаа вежбањето со засилена мозочна функција, но и покрај истражувањето на неколку потенцијални патишта – вклучувајќи кардиоваскуларна кондиција, крвен притисок и корисни протеини – истражувачите во новата студија не можеа да ја одредат врската во синџирот помеѓу вежбањето и стареењето на мозокот.
„Тоа беше изненадување“, вели Ван. „Очекувавме подобрувањата во кондицијата или крвниот притисок да го објаснат ефектот, но тие не го направија тоа.“ Тој додава: „Вежбањето можеби делува преку дополнителни механизми кои сè уште не сме ги откриле, како што се суптилни промени во мозочната структура, воспалението, васкуларното здравје или други молекуларни фактори.“
Идни истражувања и долгорочни придобивки
Овие патишта можат дополнително да се истражат во идни студии, а тимот е исто така подготвен да го прошири истражувањето на поголеми и поразновидни групи на луѓе – можеби оние кои веќе се сметаат за изложени на ризик од когнитивен пад. Истражувањата покажаа дека проблемите со здравјето на мозокот подоцна во животот може да се проследат до повеќе фактори кои имаат влијание многу години порано, и се чини дека вежбањето во средна возраст може да има забележливи позитивни ефекти.
Помладиот мозок е поверојатно да го спречи падот и болестите, а исто така е поврзан и со подолг живот. Ова се додава на растечката низа истражувања за клучните фактори во процесот на стареење на мозокот.
„Луѓето често прашуваат: ‘Дали има нешто што можам да направам сега за да го заштитам мојот мозок подоцна?’“, вели невронаучникот Кирк Ериксон од Институтот за истражување AdventHealth. „Нашите наоди ја поддржуваат идејата дека следењето на тековните упатства за вежбање – 150 минути неделно умерена до енергична аеробна активност – може да помогне да се одржи мозокот биолошки помлад, дури и во средна возраст.“
Истражувањето е објавено во списанието „Journal of Sport and Health Science“.
