„Вселенски кристали“ од време-простор можат да создадат минијатурни црни дупки

Ново теоретско истражување сугерира дека црните дупки не мора секогаш да настануваат од умирање на масивни ѕвезди. Според тим од Универзитетот во Франкфурт и Технолошкиот универзитет во Виена, исклучително мали црни дупки би можеле да се родат кога самата ткаенина на време-просторот влегува во нестабилна состојба и се организира во правилна, кристална структура.

Идејата се врзува со таканаречениот „критичен колапс“: ако ваков време-просторен кристал добие и многу мало количество енергија, може да се распадне во зрачење или да се сруши во минијатурна црна дупка. Истражувачите ја споредуваат промената со замрзнување вода, кога доволно е само мал поттик за молекулите да се распоредат во кристал.

Во сржта на оваа слика е општата релативност на Ајнштајн, според која масата ја закривува геометријата на време-просторот. Колку е поголема масата, толку е посилна закривеноста, но и многу мали маси можат да остават мерлив ефект. Токму таа чувствителност, според авторите, овозможува и појавата на вакви нестабилни „кристални“ состојби.

Најинтересниот дел е дека тимот успеал да ги опише овие решенија аналитички, со „пенкало и хартија“, наместо со долготрајни нумерички симулации. Тие тврдат дека нивните равенки за првпат даваат точно решение во рамките на Ајнштајновите равенки за ваков тип критичен колапс.

Иако ова не е доказ дека праисконски црни дупки навистина постојат, резултатите ја прошируваат сликата за тоа како би можеле да се формираат екстремни објекти во раниот универзум. Дополнително, мали црни дупки би биле многу краткотрајни бидејќи брзо би губеле енергија преку Хокингово зрачење.

Авторите наведуваат дека следниот чекор е да се проверат нивните претпоставки за однесувањето на овие „време-просторни кристали“. Статијата е објавена во Physical Review Letters.