„Зимска брава“ во генот го менува однесувањето на овошните мушички

Научници од Државниот универзитет во Вашингтон открија молекуларен механизам што ги задржува овошните мушички во зимски режим додека условите во околината не станат поволни.

Истражувањето покажува дека клучна улога има генот timeless, дел од биолошкиот часовник што ги регулира дневните ритми. Преку процес наречен алтернативно спојување, истиот ген создава зимска варијанта на протеинот, која ја менува работата на часовникот.

Кај мушичките ова доведува до променети обрасци на активност и привремено запирање на размножувањето. Така се создава молекуларна „зимска брава“ што го одржува зимскиот програм сè додека сигналите од околината не покажат дека е време за враќање во летен режим.

Должината на денот и температурата одамна се познати како сигнали за сезонските промени, но досега не беше целосно јасно како тие се претвораат во долготрајни промени во однесувањето и физиологијата.

Резултатите би можеле да помогнат во развојот на нови пристапи за контрола на земјоделски штетници и инсекти што пренесуваат болести, како комарците. Истовремено, тие отвораат нови прашања за сезонските влијанија врз човековото здравје, вклучително и сезонското афективно нарушување.

Студијата, објавена во списанието Science Advances, сугерира дека биолошкиот часовник не е единствен систем, туку може молекуларно да се „престрои“ за различни годишни времиња.