Сите ние сме се нашле во ситуација кога ќе откриеме старо шише со лекови во нашата домашна аптека и ќе се запрашаме: “Дали е безбедно да се земе ова по истекот на рокот?” Разбирањето на ризиците поврзани со консумирање на истечени лекови е клучно за одржување на нашето здравје.
Што значи датумот на истекување на лековите?
Од 1979 година, Администрацијата за храна и лекови на САД (FDA) бара од производителите да наведат датум на истекување на сите лекови. Овој датум гарантира дека лекот ќе ја задржи својата сила, квалитет и чистота до тој момент, под услов да се чува според препорачаните услови.
Дали истечените лекови се опасни?
Во повеќето случаи, истечените лекови не стануваат токсични, но нивната ефикасност може да се намали. Сепак, кај одредени лекови, намалената потентност може да доведе до сериозни здравствени последици. На пример, земањето истечени антибиотици може да не ја излечи инфекцијата целосно, што може да доведе до посериозни болести и можен развој на отпорност на антибиотици.
Кои лекови се особено ризични по истекот на рокот?
- Антибиотици: Истечените антибиотици, особено оние во течна форма, можат да станат контаминирани и помалку ефикасни, што може да доведе до нецелосно лекување на инфекциите.
- Инсулин: Овој лек за дијабетес брзо ја губи својата ефикасност по истекот на рокот, што може да резултира со неадекватна контрола на шеќерот во крвта.
- Нитроглицерин таблети: Користени за третман на болки во градите, овие таблети ја губат својата потентност откако шишето е отворено.
Како правилно да ги чуваме лековите за да ја задржат својата ефикасност?
Правилното складирање на лековите е клучно за одржување на нивната стабилност и ефикасност. Лековите треба да се чуваат на ладно, суво место, далеку од директна сончева светлина и влага. Бањите, иако често користени за складирање на лекови, не се идеални поради честите промени во влажноста. Исто така, важно е лековите да се чуваат надвор од дофат на деца и домашни миленици.
Кои се препорачаните начини за безбедно отстранување на истечените лекови?
Безбедното отстранување на истечените лекови е важно за заштита на животната средина и спречување на несакани инциденти. Најдобра опција е да учествувате во програми за враќање на лекови, кои често се организираат од локални аптеки или полициски станици. Ако такви програми не се достапни, лековите може да се отстранат во домашниот отпад со следење на овие чекори:
- Извадете ги лековите од нивните оригинални контејнери и измешајте ги со непожелни материи како мачешки песок.
- Ставете ја смесата во запечатлива кеса или контејнер за да спречите истекување.
- Отстранете или замаглете ги личните информации од празните контејнери пред да ги фрлите.
Никогаш не ги фрлајте лековите во тоалетот или мијалникот, освен ако не е посебно наведено на етикетата или во упатството за пациентот.
Заклучок
Иако некои истечени лекови можат да бидат помалку ефикасни, други можат да претставуваат сериозен ризик по здравјето. Затоа, секогаш е најдобро да се консултирате со вашиот лекар или фармацевт пред да земете истечен лек и да ги следите препораките за безбедно складирање и отстранување на лековите.
