Ново истражување укажува дека една од најпознатите молекули поврзани со разградувањето на мастите има многу поширока улога отколку што се мислеше со децении. Научници од Универзитетот во Тулуз покажуваат дека протеинот HSL, познат како хормон-чувствителна липаза, не служи само за ослободување на складирана енергија, туку помага и во одржувањето на здравјето на самите масни клетки.
Досега HSL главно се поврзуваше со липидните капки во масните клетки, каде што учествува во разградување на триглицеридите кога на телото му е потребна енергија, на пример при гладување или физичка активност. Но новите резултати покажуваат дека овој протеин се наоѓа и во јадрото на клетката, каде што се наоѓа ДНК и каде што се контролира активноста на гените.
Токму ова второ „работно место“ на HSL може да објасни една долгогодишна научна недоумица. Истражувачите очекувале дека недостатокот на HSL ќе доведе до натрупување масти и дебелина, бидејќи телото потешко би ги разградувало резервите. Наместо тоа, и кај луѓе и кај животински модели без функционален HSL се појавува липодистрофија, состојба при која телото губи здраво масно ткиво.
Иако дебелината и липодистрофијата на прв поглед изгледаат како спротивности, и двете состојби можат да предизвикаат слични метаболички проблеми. Кога масното ткиво не функционира правилно, се зголемува ризикот од инсулинска резистенција, дијабетес тип 2, замастен црн дроб, воспаление и кардиоваскуларни заболувања. Ова значи дека не е важна само количината на масти во телото, туку и квалитетот и биолошката стабилност на масните клетки.
Според авторите, HSL во јадрото веројатно учествува во процеси што го одржуваат масното ткиво во рамнотежа. Меѓу нив се регулација на митохондриите, кои произведуваат енергија за клетката, и на вонклеточната матрица, која им дава структура и поддршка на ткивата. Нарушувања во овие системи одамна се поврзуваат со дебелина и метаболички болести.
Истражувањето покажува и дека улогата на HSL зависи од тоа каде се наоѓа во клетката. Кога телото е во состојба на глад, сигналите како адреналинот го насочуваат протеинот да помогне во мобилизација на мастите. Во јадрото, пак, HSL изгледа има повеќе регулаторна функција и придонесува за нормално одржување на масното ткиво.
Овој увид може да биде важен и за идните терапии. Наместо третманите да се насочуваат само кон намалување на масната маса, резултатите сугерираат дека зачувувањето на здравата функција на масните клетки може да биде подеднакво важно. Масното ткиво не е пасивен склад за калории, туку активен орган што комуницира со мозокот, црниот дроб, мускулите и имунолошкиот систем.
Студијата е објавена во списанието Cell Metabolism и отвора нови прашања за тоа како настануваат дебелината и сродните метаболички нарушувања. Ако овие механизми се потврдат и во понатамошни истражувања, тие би можеле да помогнат во развој на попрецизни пристапи за лекување што нема само да ја намалуваат маста, туку и ќе го штитат здравјето на масното ткиво.
