Експерименталниот авион X-59 на NASA влегува во една од најважните фази од својата развојна програма: првото пробивање на звучниот ѕид. По серија успешни тестови со брзини блиску до Мах 1, тимот се подготвува за летови во кои леталото ќе влезе во вистински надзвучен режим и ќе ги провери условите за кои е создадено.
Според NASA, првиот надзвучен лет се очекува на почетокот на јуни, кога X-59 треба да лета со брзина поголема од 630 милји на час на височина од околу 43.000 стапки. Потоа се планира и лет во таканаречени „мисионски услови“, со цел достигнување на Мах 1,4, односно околу 925 милји на час, на приближно 55.000 стапки.
Овие параметри се клучни за мисијата Quesst, преку која NASA сака да собере податоци за потивок надзвучен лет. Главната цел е да се покаже дека X-59 може да создава значително потивок звучен ефект, опишан како пригушен удар, наместо класичниот силен звучен бум што досега беше голема пречка за надзвучни летови над населени подрачја.
Сепак, претстојните први надзвучни тестови нема директно да ја демонстрираат таа тивка акустична карактеристика. X-59 ќе биде придружуван од друг надзвучен авион, чии погласни ударни бранови ќе го прикријат звукот што го создава експерименталното летало. Наместо тоа, фокусот ќе биде ставен на мерење на ударните бранови и на проверка на однесувањето на авионот при вистински надзвучни услови.
Досегашните тестирања веќе донеле важни резултати. По првиот лет во октомври 2025 година и планираниот период на одржување, X-59 повторно се вратил на тестирања во март 2026 година. Оттогаш се реализирани уште 14 летови, при што авионот достигнал височина до 43.000 стапки и брзина до Мах 0,95. Тимот, меѓу другото, го тестирал извлекувањето на тркалата, летови повеќепати во ист ден и однесувањето на системите во различни режими на лет.
Посебно внимание е посветено на системите за гориво, хидраулика, контрола на околината и на eXternal Vision System, односно камера-базиран систем што му овозможува на пилотот поглед напред наместо класично предно стакло. Инженерите истовремено ги следеле структурните оптоварувања на леталото при полетување, слетување и маневрирање.
Во следната фаза NASA планира постепено проширување на летниот опсег. Целта е X-59 да достигне и максимална планирана брзина од Мах 1,6, односно околу 1.218 милји на час, како и височина до 60.000 стапки. Дел од летовите и натаму ќе останат подзвучни, за инженерите да продолжат да собираат податоци во различни услови.
Сите досегашни и претстојни летови припаѓаат на првата фаза од мисијата Quesst, која е насочена кон докажување на перформансите и безбедноста на авионот. Подоцна, во втората фаза од програмата, NASA ќе се обиде директно да го измери неговиот акустичен потпис и да потврди дека X-59 навистина го создава посакуваниот тивок надзвучен ефект.
Ако овој пристап се покаже успешен, X-59 би можел да отвори пат кон нова генерација комерцијални надзвучни патнички авиони, способни да летаат побрзо од звукот без досегашниот силен акустичен удар што ги ограничуваше таквите летови над копно.
