Двојка џуџести галаксии можеби е без темна материја во јатото Фурнас

Астрономите идентификуваа можен нов пример на исклучително необична галактичка двојка во јатото Фурнас: FCC 224 и FCC 240, два бледи објекти на периферијата на јатото што можеби содржат многу малку или воопшто никаква темна материја.

Истражувањето, засновано на набљудувања со инструментот MUSE на Многу големиот телескоп, ги споредува овие две галаксии со познатата и спорна двојка DF2 и DF4 во јатото NGC 1052. И во двата случаи станува збор за ултрадифузни галаксии, големи по димензии, но со малку ѕвезди и неочекувано слаба гравитациска маса.

Она што ги прави FCC 224 и FCC 240 особено интересни е нивната внатрешна динамика. Ѕвездите и куглестите јата во нив се движат многу бавно, а измерената маса во нивните внатрешни делови изгледа дека може да се објасни речиси само со видливата ѕвездена компонента. Дополнителен индикатор е и тоа што двете галаксии имаат невообичаено светли куглести јата, слично како кај DF2 и DF4.

Авторите наведуваат и уште еден важен детал: FCC 224 и FCC 240 се речиси исто стари, со возраст од околу 10 милијарди години, а нивните ѕвездени јата имаат слична старост и металичност како главните ѕвездени тела. Тоа укажува дека галаксиите и јатата се формирале заедно, во краток и интензивен настан на ѕвездообразба.

Една од водечките хипотези е таканаречениот „bullet-dwarf“ сценарио, според кое судир меѓу две џуџести галаксии со голема брзина може да ги одвои ѕвездите од најголем дел од темната материја. Сепак, FCC 224 и FCC 240 се разликуваат од DF2 и DF4 по тоа што се многу поблиску една до друга и делуваат како компактна, долготрајна двојка, а не како растегнат траг од судир.

Истражувачите затоа не исклучуваат ни поедноставно објаснување: можеби двете галаксии се формирале одделно, но случајно добиле многу слични својства. За конечно решение ќе бидат потребни подлабоки набљудувања. Ако сепак се потврди дека се „безтемноматериски“ близнаци, тоа би значело дека ваквите екстремни системи не се единствена локална аномалија, туку поширок космички феномен.