Егзопланети со вечен ден и ноќ можеби не се целосно негостољубиви

Некои карпести егзопланети што орбитираат многу блиску до својата ѕвезда се т.н. плимно заклучени, што значи дека едната нивна страна постојано е свртена кон ѕвездата, а другата останува во траен мрак. Токму таков е случајот со LHS 3844b, свет оддалечен околу 48,5 светлосни години од Земјата, кој е малку помасивен од нашата планета и прави целосна обиколка околу својата ѕвезда за само 11 часа.

На прв поглед, ваквите услови изгледаат крајно неповолни за живот. Осветлената страна може да достигне температури од околу 1.000 до 2.000 келвини, додека темната страна би можела да биде екстремно студена. Но ново истражување објавено во Nature Communications укажува дека ваквите планети не мора нужно да бидат целосно непогодни за населивост.

Истражувачите, предводени од Даисуке Ното од Универзитетот во Пенсилванија, не ја анализирале атмосферата, туку внатрешноста на планетата, односно нејзината мантија. Со лабораториски модел исполнет со вискозна течност и контролиран температурен градиент, тимот симулирал што би се случувало под површината на плимно заклучена карпеста планета. Резултатите покажале стабилна циркулација: жежок материјал се издига на дневната страна, се движи хоризонтално, се лади и потонува на ноќната страна, а потоа повторно се враќа во длабочина.

Според авторите, токму оваа постојана внатрешна циркулација може да помогне топлината да се распределува странично и локално да создава поумерени услови. Во моделот биле забележани и стабилни топлински столбови, односно зони на фокусирана геолошка активност, кои би можеле да бидат важни за долгорочната енергетска и хемиска динамика на ваквите светови. Особено интересна е идејата дека преодните региони меѓу вечниот ден и вечната ноќ би можеле да имаат поповолни температури.

Научниците нагласуваат дека ова не е доказ за живот, туку аргумент дека условите на ваквите планети можеби се посложени отколку што се мислело. Во иднина, слични модели би можеле да помогнат и во разбирање на магнетните полиња, вулканизмот и внатрешната динамика на далечни карпести светови. Тоа ја проширува потрагата по населиви средини надвор од Сончевиот Систем, особено околу црвени џуџиња, каде плимно заклучените планети се честа појава.