Ризиците од екстремни сончеви бури можеби се поголеми отколку што досега се проценувало, покажува ново истражување објавено во списанието Nature. Научниците наведуваат дека досегашната претпоставка за „горна граница“ во одговорот на Земјата на силен сончев ветер можеби не е реална физичка граница, туку последица од начинот на кој се мерат овие настани.
Вселенското време опфаќа појави предизвикани од промените во електричните и магнетните услови околу Земјата. Најопасни се екстремните геомагнетни бури, кои можат да предизвикаат прекини во сателитските комуникации, проблеми со GPS-сигналите, нарушувања во електроенергетските системи и поголема изложеност на радијација за астронаути и за екипажи на летови на големи височини.
Со децении дел од научната заедница сметаше дека електричните струи во горните слоеви на атмосферата достигнуваат заситување кога сончевиот ветер станува многу силен. Но авторите на новата студија тврдат дека ваквиот впечаток може да биде статистичка измама. Според нив, проблемот е што многу мерења на екстремни настани се прават кај Лагранжовата точка L1, односно многу поблиску до Сонцето отколку до Земјата.
Тоа значи дека сончевиот ветер измерен на таа локација не мора да биде ист по интензитет кога ќе стигне до нашата планета. Истражувачите објаснуваат дека поради ефект поврзан со „враќање кон средната вредност“, просечното споредување на ваквите настани може лажно да покаже дека посилниот сончев ветер не создава пропорционално посилен геомагнетен одговор.
За да ја проверат оваа претпоставка, тимот анализирал повеќе од еден милион мерења од вселенски летала на NASA што орбитираат многу поблиску до Земјата. Резултатите покажале директна врска меѓу јачината на сончевиот ветер и струите во горната атмосфера. Со други зборови, наместо јасна горна граница, одговорот на Земјата продолжува да расте заедно со интензитетот на сончевиот ветер.
Ако ова толкување е точно, тогаш моделите што се користат за процена на ризикот од екстремно вселенско време ќе треба да се ревидираат. Тоа е важно затоа што современото општество е силно зависно од сателити, навигациски системи, далечински комуникации и стабилни електроенергетски мрежи. Дури и ако најсилните настани се ретки, нивните последици би можеле да бидат посериозни отколку што се мислело досега.
Авторите нагласуваат дека токму реткоста на најекстремните сончеви бури е причината поради која податоците се ограничени. Затоа, иако не станува збор за секојдневна закана, новите резултати се јасен потсетник дека подготовката за силно вселенско време не смее да се темели на потценети сценарија.
