Мистериозни гасовити „куршуми“ откриени кај единствената хелиумска нова во Млечниот Пат

Астрономите открија необични, брзи грутки гас што се движат со брзина до 20 милиони милји на час од системот V445 Puppis — единствената досега потврдена хелиумска нова во Млечниот Пат.

V445 Puppis експлодирала кон крајот на 2000 година, исфрлајќи огромен облак материјал и создавајќи дебел диск од прашина што целосно го скрил системот. По повеќе од две децении, облакот се разредил доволно за научниците повторно да ги набљудуваат ѕвездите во неговото јадро.

Комбинирајќи податоци од Very Large Telescope, вселенскиот телескоп „Хабл“, Southern African Large Telescope и мисијата TESS, истражувачите утврдиле дека системот се состои од бело џуџе и ретка хелиумска ѕвезда. Белото џуџе повторно презема материјал од својот придружник, што укажува дека процесот што довел до експлозијата продолжува.

За разлика од речиси сите други нови, кои се поттикнати од материјал богат со водород, V445 Puppis содржи гас сиромашен со водород и богат со хелиум. Во исфрлениот материјал се забележани и компактни „куршуми“ од гас, веројатно збогатени со кислород. Нивното потекло засега останува нерешено, бидејќи слични структури досега не се забележани кај други нови.

Набљудувањата покажуваат дека двете ѕвезди орбитираат една околу друга на секои 3,7 дена — период приближно двојно подолг од претходно проценетиот.

Овој редок систем може да помогне во разбирањето на еволуцијата на ѕвездите и на можните патишта кон супернови од типот Ia. Таквите експлозии имаат речиси постојана светлина и служат како „стандардни свеќи“ за мерење космички растојанија, но сè уште не е познато дали хелиумските нови можат директно да доведат до нив.