Шумите во Африка преминаа од јаглероден апсорбер во извор на емисии

Африканските шуми, кои со децении се сметаа за клучен природен сојузник против климатските промени, по 2010 година започнале да испуштаат повеќе јаглерод отколку што впиваат. До овој заклучок доаѓа меѓународно истражување објавено во списанието Scientific Reports, предводено од научници од Универзитетите во Лестер, Шефилд и Единбург во рамки на National Centre for Earth Observation.

Тимот анализирал повеќе од десет години податоци за надземната шумска биомаса со комбинирање сателитски мерења и машинско учење. Биомасата е директен показател за тоа колку јаглерод е складиран во дрвјата и вегетацијата. Резултатите покажуваат пресврт: во периодот 2007–2010 шумите во Африка сè уште добивале јаглерод, но потоа доминирале загуби поради сечење и деградација на тропските дождовни шуми.

Според студијата, од 2010 до 2017 година континентот губел околу 106 милијарди килограми шумска биомаса годишно. Најсилни загуби се регистрирани во тропските влажни широколисни шуми, особено во Демократска Република Конго, Мадагаскар и делови од Западна Африка. Иако во некои савански подрачја има локално зголемување на вегетацијата, тие добивки не се доволни за да ја компензираат штетата.

Истражувањето користи податоци од ласерскиот инструмент GEDI на НАСА и радарските сателити ALOS од Јапонија, дополнети со теренски мерења. Со ова е изработена една од најдеталните мапи на промените во биомасата на ниво на цела Африка, со јасно издвоени жаришта на уништување.

Научниците предупредуваат дека овој тренд има глобални последици. Ако африканските шуми трајно останат нето-извор на јаглерод, за исполнување на климатските цели ќе бидат потребни уште подлабоки намалувања на емисиите во другите сектори и региони. Пораката е дека заштитата на шумите мора да стане приоритет во климатските политики, заедно со построго управување, борба против нелегална сеча и поголеми програми за обнова на деградирани предели.

Во овој контекст, иницијативи како AFR100 и новите механизми за климатско финансирање за тропски шуми се наведуваат како потенцијална основа за пресврт. Но, без брза и координирана акција од влади, приватен сектор и граѓански организации, светот ризикува да изгуби еден од најважните природни системи за складирање јаглерод.