Кофеинот не мора да предизвика несоница за да влијае врз ноќниот одмор. Човек може да заспие вообичаено и да помине осум часа во кревет, а сепак неговиот сон да биде помалку длабок и помалку обновувачки.
Тоа го покажува анализата на електроенцефалографски (ЕЕГ) записи, кои ја мерат електричната активност на мозокот во текот на спиењето. За разлика од едноставното следење на времетраењето на сонот, ЕЕГ може да открие промени во бавните мозочни бранови, карактеристични за длабокиот сон.
Бавните бранови се поврзуваат со физичкото опоравување, обновувањето на енергетските резерви и одржувањето на здравата мозочна функција. Кофеинот може да ја намали нивната активност и да го помести мозочниот образец кон состојба што е поблиска до будност, дури и без забележливи будења во текот на ноќта.
Влијанието значително се разликува меѓу луѓето. Генетиката, брзината на метаболизмот, возраста, стресот, хроничниот замор и вкупната количина кофеин во текот на денот можат да одредат колку долго супстанцијата ќе делува. Кај некои луѓе, и кафето испиено рано попладне може да има последици врз ноќниот сон.
Ова може да создаде маѓепсан круг: кофеинот привремено го намалува чувството на замор, но ако го ослабне ноќното опоравување, следниот ден се појавува поголема потреба од дополнителна стимулација. Затоа квалитетот на сонот не треба да се проценува само според тоа колку брзо заспиваме или колку часа сме поминале во кревет.
Кофеинот не е нужно добар или лош сам по себе. Неговото дејство зависи од дозата, времето на консумирање, животниот стил и индивидуалната чувствителност, па внимателното следење на сопствениот сон може да помогне да се открие дали дневното кафе влијае врз ноќното опоравување.
