Затоплувањето на морската вода може да го наруши снабдувањето на коралите со кислород уште пред да се појават видливите знаци на избледување. Ново истражување на Универзитетот во Копенхаген, објавено во списанието Science Advances, покажува дека топлинскиот стрес може директно да ја ослаби способноста на коралното ткиво да добива кислород од околната вода.
Коралните гребени се меѓу најбогатите екосистеми во океаните, но зависат од чувствителна рамнотежа. Коралите се животни и, како и другите животни, им е потребен кислород. Но со растот на температурата се забрзува нивниот метаболизам, па потребата за кислород се зголемува токму во услови кога океаните воопшто стануваат посиромашни со растворен кислород.
Клучна улога имаат микроскопските трепки на површината на коралите, познати како цилии. Тие се движат синхронизирано и создаваат мали струења на вода веднаш над коралното ткиво. На тој начин се подобрува дотокот на кислород, особено ноќе, кога коралите не можат да се потпрат на фотосинтезата на своите симбиотски алги.
Во лабораториски експерименти и математички модели, истражувачите утврдиле дека при умерено покачени температури коралите привремено можат да ја зголемат оваа микроскопска циркулација. Цилиите се движат побрзо и така делумно ја надоместуваат поголемата потреба за кислород.
Но овој механизам има граница. Кога температурата продолжува да расте, потребата за кислород се зголемува побрзо од способноста на цилиите да го донесат до ткивото. Тенкиот слој вода веднаш над коралот станува сиромашен со кислород, а над критичен праг движењето на цилиите се нарушува, губи синхронизација и може целосно да запре.
Во експериментите, колапсот бил забележан околу 37 степени Целзиусови, но истражувачите нагласуваат дека оваа вредност не е универзална. Прагот може да биде понизок или повисок во зависност од видот корал, локалните услови и долгорочната приспособеност на гребенот.
Откритието е важно затоа што коралното избледување не мора да биде првиот видлив знак дека коралот е во опасност. Високите температури можат истовремено да го забрзаат метаболизмот, да ја нарушат испораката на кислород и да ги поттикнат процесите што водат до губење на симбиотските алги. Во некои случаи, ткивото може сериозно да се оштети пред избледувањето да стане јасно забележливо.
Истражувачите сметаат дека промените во движењето на цилиите би можеле да служат како рано предупредување за топлински стрес кај коралите. Таквото знаење може да помогне во локална заштита и обновување на гребени, но авторите нагласуваат дека долгорочното зачувување на коралните екосистеми зависи од значително намалување на емисиите на стакленички гасови.
Механизмот можеби не е важен само за коралите. Многу морски организми, меѓу кои сунѓери, морски сасии и морски анемони, користат слични микроскопски структури за движење на вода и снабдување со кислород. Затоа, малите промени на површината на организмите може да имаат големи последици за морскиот живот во сè потопол и посиромашен со кислород океан.
