Креатинот најчесто се поврзува со теретана, сила и краткотрајни спортски напори. Но неговата улога во организмот е поширока: тој е дел од системот со кој клетките брзо ја обновуваат енергијата, особено кога телото или мозокот се под зголемен товар.
Ова соединение природно се создава во црниот дроб, бубрезите и панкреасот од аминокиселини како глицин, аргинин и метионин. Потоа преку крвта стигнува до ткивата со голема енергетска потреба. Најголемиот дел од креатинот се складира во скелетните мускули, но помали количини има и во мозокот, срцето и други органи.
Во клетките креатинот се претвора во фосфокреатин, молекула што помага брзо да се обнови аденозин трифосфатот, односно ATP, главното клеточно гориво. Токму овој механизам објаснува зошто суплементацијата со креатин може да ја подобри изведбата при кратки, интензивни активности како спринт, кревање товар или експлозивни тренинзи.
Најистражувана форма е креатин монохидратот. Истражувањата покажуваат дека тој може да ги зголеми резервите на креатин и фосфокреатин во мускулите, со што телото полесно создава енергија во моменти на висок напор. Сепак, креатинот не е стероид и не гради мускули сам по себе; ефектот зависи од тренингот, исхраната, дозата и почетните резерви во организмот.
Се поголем интерес има и за можните ефекти врз мозокот. Дел од студиите упатуваат дека креатинот може да помогне кај меморијата, расположението и брзината на обработка на информации, особено кај луѓе со пониски почетни нивоа, како постари лица или луѓе кои внесуваат малку креатин преку исхраната.
Истражувачите ја испитуваат и неговата можна примена кај состојби како депресија, Паркинсонова болест и губење мускулна маса и коскена густина поврзано со стареење или менопауза. Овие насоки се ветувачки, но сè уште не се доволни за креатинот да се третира како лек; потребни се поголеми и подобро дизајнирани клинички испитувања.
Во пракса често се користи почетна фаза од околу 20 грама дневно, поделени во неколку дози, во период од 5 до 7 дена, по што следува одржување со 3 до 5 грама дневно. Слично заситување на резервите може да се постигне и само со 3 до 5 грама дневно, но за подолг период. Телото има граница колку креатин може да складира, па поголемите дози не значат автоматски поголема корист.
Одговорот на суплементацијата се разликува меѓу луѓето. Вегетаријанците и веганите, кои внесуваат малку или воопшто не внесуваат креатин преку храна, често имаат пониски почетни нивоа и може да реагираат поизразено. Разлики може да има и според возраст, пол, мускулна маса и здравствена состојба.
Креатинот е меѓу најдобро проучените додатоци во исхраната и кај здрави лица генерално се смета за безбеден. Сепак, луѓето со постоечки бубрежни заболувања треба да се консултираат со лекар пред употреба. Најразумно е да се гледа како на корисен додаток со реален потенцијал, а не како на универзално решение за сила, здравје или когнитивни перформанси.
