Ладната плазма, која се создава со висок напон во воздух или друг гас, сè повеќе привлекува внимание како можна одржлива технологија за земјоделството. Иако плазмата најчесто се поврзува со екстремно жешка јонизирана материја, во овој случај станува збор за нискотемпературна варијанта што може директно да се примени врз семиња без да ги оштети.
Истражувачи од Универзитетот Нагоја и Универзитетот Кјушу во Јапонија објавија прегледна анализа во списанието Journal of Advanced Research, во која се сумираат резултати од повеќе од 30 растителни видови. Според нивниот преглед, во повеќе од две третини од пријавените истражувања, прецизно подесениот третман со плазма довел до подобра виталност на семето, побрзо ртење или повисок принос. Во останатите случаи ефектите биле неутрални или негативни, што укажува дека дозирањето и јачината на третманот се клучни.
Главната улога ја имаат таканаречените реактивни кислородни и азотни видови. Кога енергетските електрони во плазмата се судираат со молекулите во воздухот, се создаваат соединенија како нитрати, нитрити, пероксиди и други реактивни честички. Во преголеми количества тие можат да им наштетат на клетките, но во внимателно контролирани дози служат како сигнални молекули што ги поттикнуваат процесите на ртење, раст и отпорност на стрес.
Научниците наведуваат неколку можни механизми зад овој ефект: промени на површината на семето, неутрализирање на патогени на неговата обвивка, подобрено впивање вода и хранливи материи, како и влијание врз растителните хормони. Особено интересно е тоа што некои студии упатуваат и на епигенетски промени, односно промени во начинот на кој растението ги активира сопствените гени, без да се менува ДНК-секвенцата. Тоа ја разликува оваа постапка од генетската модификација.
Покрај третманот на семиња, ладната плазма може да има и друга земјоделска примена. Со неа е можно азотот од воздухот да се претвори во соединенија што растенијата можат да ги искористат, на пример во плазма-активирана вода со амонијак, нитрити и нитрати. Таквиот пристап би можел да понуди поеколошка алтернатива на конвенционалното производство на ѓубрива, кое денес често зависи од енергетски интензивни индустриски процеси и фосилни горива.
Сепак, истражувачите предупредуваат дека технологијата сè уште не е подготвена за масовна примена без дополнителни испитувања. За пренос од лабораторија на нива ќе бидат потребни попрецизни сознанија за тоа колку долго, со каков интензитет и за кои култури плазмата дава најдобри резултати. И покрај тоа, досегашните податоци покажуваат дека плазменото земјоделство има реален потенцијал да помогне во производство на поотпорни култури и поодржливи земјоделски практики во време на зголемен притисок врз глобалното снабдување со храна.
