ВАШИНГТОН, Д.Ц. – Повеќе од 50 градови низ САД беа домаќини на протести под мотото „Застанете во одбрана на науката“ (Stand Up for Science), што претставува масовен израз на незадоволство од политизацијата на науката и кратењата на буџетите за истражување. Вториот годишен собир пред Капитол на САД во Вашингтон собра илјадници научници, застапници и законодавци, кои го критикуваа односот на администрацијата кон научната заедница.
„Науката има потреба од интегритет“, изјави Џена Нортон, научник од Националниот институт за дијабетес, дигестивни и бубрежни болести, која беше една од говорниците на протестот. Таа нагласи дека е клучно да се зборува за влијанието врз науката и за иднината на земјата. Нортон, која поднесе пријава за заштита на укажувачи откако беше ставена на административно отсуство, им порача на демонстрантите дека администрацијата „се противи на самата наука“ и дека „на крајот ќе дојдат и по вашата наука“.
На Националниот Мол во Вашингтон, повеќе од 2.000 луѓе се приклучија на протестот, а слични собири се одржаа во над 50 градови низ земјата – значително повеќе од десетина пред една година. Меѓу многубројните транспаренти, се истакнуваше голема патка на надувување до сцената, како визуелен протест против „надрилекарството“, алудирајќи на промените во федералните препораки за вакцини и исхрана под актуелната администрација и министерот за здравство Роберт Ф. Кенеди помладиот, познат по неговиот скептицизам кон вакцините.
Откако новата администрација стапи на должност во 2025 година, американските научни агенции загубија повеќе вработени отколку во претходните две децении. Околу 10.000 експерти со докторати од техничките области, вработени во федералната влада на САД, се изгубени поради пензионирања, отпуштања или откуп на работни места. Стив Волц, поранешен шеф на сателитската дивизија на Националната администрација за океани и атмосфера (NOAA), изјави дека бил маргинализиран од администрацијата со цел приватизирање на федералните временски извештаи.
Сенаторот Крис Ван Холен од Мериленд, еден од присутните законодавци, ја нарече одлуката на Конгресот да се оддалечи од предложените катастрофални кратења на научните фондови „зрак надеж“. Сепак, тој предупреди дека претстојното барање за претседателски буџет, фокусирано на трошоците за одбрана, речиси сигурно повторно ќе повика на тие кратења. „Отпорот направи разлика“, рече Ван Холен, додавајќи дека Конгресот вовел законски барања научните фондови да се трошат за намената за која се издвоени, иако администрацијата би можела да ги игнорира тие закони, предизвикувајќи судски спорови.
Социологот Дана Фишер од Американскиот универзитет, која ги проучува протестите, забележува дека научниците се мобилизирале за разни акции за одбрана на науката, што стана „боен повик за поширокото движење на отпор“. Таа очекува дека науката ќе продолжи да биде фокус и мобилизатор на акција, истакнувајќи дека научниците се вклопуваат во демографијата на очекуваните демонстранти – бели, високообразовани и средовечни или постари.
