Програмата за гарантиран основен доход во округот Јоло, Калифорнија, им донела значајно краткорочно олеснување на семејства со мали деца, покажува ново истражување на Универзитетот во Калифорнија, Дејвис. Во периодот од април 2022 до март 2024, 76 домаќинства добивале безусловна месечна поддршка што во просек изнесувала 1.289 долари.
Поддршката била дизајнирана така што вкупниот приход на семејството да биде најмалку 1 долар над прагот на сиромаштија според калифорниската мерка. Во програмата учествувале претежно самохрани мајки, а секое домаќинство имало најмалку едно дете помладо од шест години.
Според учесниците, паричната помош и пристапот до социјални услуги придонеле за поголема станбена стабилност, подобра исхрана и помал секојдневен стрес. Родителите пријавиле дека полесно ги покривале основните трошоци, а дел од нив успеале повеќе да се фокусираат на здравствените и образовните потреби на децата.
Истражувачкиот тим ги следел искуствата на семејствата во повеќе области: финансии, домување, физичко и ментално здравје, образование и општа благосостојба. Наодите укажуваат дека подобрувањето на станбената сигурност било поврзано со намален психолошки притисок, што е во согласност со претходни студии за ефектите од доходната поддршка.
Сепак, резултатите истовремено покажуваат и јасна граница: за дел од учесниците, особено оние во повеќегенерациска сиромаштија, двегодишната помош не била доволна за трајна финансиска независност. Истражувачите оценуваат дека програмата обезбедила „простор за дишење“, но не и целосен излез од структурните пречки што ја одржуваат сиромаштијата.
Авторите препорачуваат идните модели да вклучат подолг период на следење по завршување на исплатите, постепено намалување на помошта наместо нагло прекинување и можност за подолготрајно финансирање. Според нив, токму такви прилагодувања би помогнале краткорочната стабилизација полесно да премине во одржлива економска самостојност.
Студијата е објавена во списанието International Journal of Environmental Research and Public Health (DOI: 10.3390/ijerph23040417).
