Истражување: ИИ се појавува во речиси секој десетти парламентарен предлог

Истражување на научници од Технолошкиот универзитет „Чалмерс“ и Универзитетот „Единбург Нејпир“ покажува дека употребата на вештачка интелигенција во парламентарните текстови значително се зголемила. Сепак, ниту еден од анализираните пратеници јавно не навел дека користел ваква помош.

Истражувачите развиле посебни детектори за шведски и англиски јазик, обучени со илјадници парламентарни предлози од Шведска и Обединетото Кралство. За обуката користеле оригинални текстови од периодот 2014–2020, како и нови верзии создадени со помош на четбот.

Тестирањето покажало дека методот може прецизно да разликува човечки од текстови создадени со помош на големи јазични модели. При проверка на предлози од 2021 година, системот погрешил само еднаш.

Кога биле анализирани сите предлози од шведскиот парламент од 2022 година до пролетта 2026 година, истражувачите забележале јасен пораст. Во парламентарната година 2025–2026, речиси еден од десет предлози содржел текст создаден или уреден со помош на ИИ, додека во 2021–2022 година уделот бил близу до нула.

Не биле утврдени значајни разлики меѓу шведските и британските пратеници, ниту меѓу различните политички партии. Истражувањето не го оценувало фактичкото значење на предлозите, туку само јазичните карактеристики што можат да укажат на употреба на ИИ.

Според истражувачите, главниот проблем не е самата употреба на технологијата, туку недостигот од транспарентност. Текстовите помогнати од ИИ често се добро напишани и убедливи, па грешките може потешко да бидат забележани. Дополнително, необјавената употреба може да влијае врз довербата на јавноста.

На 2 август 2026 година стапиле во сила нови европски правила за транспарентност, кои предвидуваат означување на одредена содржина создадена со помош на ИИ. Истражувачите очекуваат примената на овие правила да покаже дали политичарите во иднина појасно ќе ја пријавуваат употребата на алатките за вештачка интелигенција.

Наодите се објавени како прелиминарен научен труд на серверот arXiv. Авторите нагласуваат дека нивниот детектор користи интерпретабилна ИИ, односно овозможува да се види кои делови од текстот придонесуваат кон проценката, наместо произволно да прогласува одделни зборови за „типично вештачки“.