Турбулентниот гас го кочи раѓањето на ѕвезди во Стефановата петорка

Галактичките судири не секогаш го поттикнуваат создавањето нови ѕвезди. Ново истражување на научници од Универзитетот „Осака Метрополитен“ покажува дека турбулентното движење на молекуларниот гас може значително да го забави овој процес во Стефановата петорка — блиска група галаксии во заемно дејство.

Ѕвездите се раѓаат во густи облаци од молекуларен гас, кога нивната гравитација ќе предизвика облаците да се собираат и колабираат. Интеракциите меѓу галаксиите можат да го компресираат гасот и да го забрзаат создавањето ѕвезди, но истовремено можат и да го растурат.

За да ја испитаат оваа разлика, истражувачите ја користеле мрежата радиотелескопи Atacama Compact Array во Чиле. Тие изработиле детална мапа на молекуларниот гас во Стефановата петорка, следејќи ги емисиите од јаглерод моноксид — молекула што служи како показател за присуството на студен, густ гас.

Споредбата меѓу количината и движењето на гасот и бројот на нови ѕвезди покажала јасна поврзаност: областите со понасилни и понеуредни движења на гасот имале помала ефикасност на создавање ѕвезди, дури и кога содржеле големи количества материјал потребен за нивно формирање.

Научниците сметаат дека турбуленцијата го спречува гасот да се наталожи во доволно густи јадра. Наместо да се собира под дејство на сопствената гравитација, гасот се распрснува, со што се намалува бројот на облаци што можат да започнат гравитациски колапс.

Резултатите помагаат да се објасни зошто галактичките судири во некои региони создаваат нови ѕвезди, а во други го потиснуваат нивното раѓање. Подоброто разбирање на овие процеси може да им помогне на астрономите попрецизно да ја следат еволуцијата на галаксиите низ историјата на Вселената.