Откриен првиот микроблазар во Млечниот Пат

Меѓународен тим астрономи го идентификуваше првиот микроблазар во Млечниот Пат – систем со црна дупка чиј млаз е насочен кон Земјата. Објектот, познат како IRAS 18293−0941, може да биде едно од најмоќните места за забрзување честички во нашата галаксија.

Системот го сочинуваат црна дупка со маса околу десет пати поголема од онаа на Сонцето и жешка масивна ѕвезда, кои орбитираат една околу друга на секои 11 дена. Црната дупка привлекува материја од ѕвездата, а дел од тој материјал се исфрла во форма на моќни млазови од нејзините полови.

Радиоснимките покажале дека млазот поминува низ простор долг околу 100 светлосни години, а потоа удира во густа молекуларна облачност составена главно од молекуларен водород и прашина. На местото на ударот се создава светла област во која материјата се јонизира, прашината се загрева, а честичките се забрзуваат до брзини блиски до брзината на светлината.

Според истражувачите, енергијата на честичките може да достигне петаелектронволти. Тоа би го направило микроблазарот приближно сто пати помоќен забрзувач на честички од Големиот хадронски судирач, најмоќниот забрзувач изграден на Земјата.

Дополнителен доказ доаѓа од гама-зрачењето: неговиот потпис се совпаѓа со светлата област каде што млазот ја погодува молекуларната облачност. Ова би можело да помогне во решавањето на долгогодишната загатка за потеклото на космичките честички со највисоки енергии.

Откритието е резултат на набљудувања со радиотелескопи, оптички, рендгенски, гама- и инфрацрвени инструменти. Бидејќи оддалечените блазари со супермасивни црни дупки не можат детално да се набљудуваат, овој блискиот пример во нашата галаксија ќе им овозможи на астрономите подобро да ја проучат физиката на овие моќни космички млазови.