Брезовиот катран, леплива материја што неандерталците ја користеле за изработка на алатки, можеби имал и медицинска намена. Ново истражување покажа дека катранот произведен со праисториски техники може да го попречи растот на бактерии поврзани со инфекции на рани.
Истражувачи од Универзитетот во Келн, Универзитетот во Оксфорд, Универзитетот во Лиеж и Универзитетот „Кејп Бретон“ повторно создале брезов катран користејќи методи достапни во времето на неандерталците.
Во еден од експериментите, кората од бреза била загревана во затворена јама со малку или без кислород. При овој процес, познат како сува дестилација, од кората се ослободуваат материи што се собираат како густ катран. Во друг експеримент, кората горела покрај камена површина, на која се кондензирале катранските испарувања.
Без оглед на применетата техника, сите добиени примероци го инхибирале растот на Staphylococcus aureus во лабораториски услови. Оваа бактерија често предизвикува инфекции на рани, а некои нејзини соеви се отпорни на повеќе современи антибиотици.
Археолозите досега главно го поврзувале брезовиот катран со изработката на сложени алатки. Материјата можела да се користи за прицврстување камени сечила или врвови на дрвени рачки, односно за таканаречено насадување на алатките.
Сепак, резултатите не докажуваат дека неандерталците навистина нанесувале катран на рани. Тие само покажуваат дека материјалот што можеле да го произведат имал својства што потенцијално биле корисни при заштита од бактериски инфекции. Не е познато ниту дали бил безбеден или ефикасен за човечка употреба.
Наодот отвора можност за понатамошно проучување на праисториски и традиционални материјали во потрагата по нови антимикробни соединенија. Во време кога антибиотската резистенција станува сè поголем здравствен проблем, ваквите истражувања можат да понудат нови насоки, иако се потребни дополнителни тестирања.
Студијата е објавена во списанието PLOS One и придонесува кон сликата за неандерталците како вешти корисници на природните материјали и можни практичари на основна медицинска грижа.
