Бактериите што живеат во реките можат да послужат како рано предупредување за загадување што не секогаш се забележува со стандардни хемиски анализи. До овој заклучок дошол истражувачки тим кој го испитал целиот тек на реката Гвадалкивир во Шпанија, комбинирајќи класични показатели за квалитет на водата со анализа на микробиомот.
Научниците анализирале 20 точки долж реката, при крајот на сушен период, кога условите обично се понеповолни за квалитетот на водата. Во проценката биле вклучени физичко-хемиски параметри како pH-вредност, растворен кислород, матност и присуство на колиформи, а паралелно била испитана и микробната заедница во водата.
Според индексот за квалитет на водата, општата состојба на Гвадалкивир била добра. Сепак, долж текот се забележало постепено влошување, особено во средниот и долниот дел на реката. Таков тренд не е невообичаен кај големите слатководни системи, но новата студија покажува дека само хемиските податоци не ја даваат секогаш целосната слика.
Токму тука се издвојува улогата на бактериите. Во некои делови од горниот и средниот тек, каде што хемиските мерења укажувале на добра состојба, микробиолошката анализа открила намалена разновидност на бактерии и поголема застапеност на микроорганизми што добро поднесуваат нарушена средина. Истражувачите сметаат дека тоа е знак за еколошки притисок кој можеби останува скриен ако се следат само класични параметри.
Една од можните причини е што загадувачите можат да бидат присутни во многу мали концентрации, па тешко се фаќаат со хемиски тестови. Но и во такви случаи тие можат меѓусебно да дејствуваат и да создадат токсичен ефект, кој потоа се одразува врз живиот свет во водата. Затоа промените во микробната заедница може да откријат проблем и кога лабораториските вредности изгледаат прифатливо.
Во деловите каде што биле забележани овие отстапувања, тимот регистрирал и значително присуство на бактерии од фамилијата Comamonadaceae, кои често се поврзуваат со средини под стрес. Засега не е јасно што точно стои зад оваа промена, но како можни фактори се посочуваат притоки што се влеваат во реката и влијанието на интензивното земјоделство во околината.
Авторите на студијата сметаат дека ваквиот интегриран пристап може да стане корисен модел за следење на слатководните екосистеми. Наместо проценката да се темели само на хемиски показатели, вклучувањето на микробиолошки податоци би можело да помогне во изработка на попрецизни мапи на ризик и во порано откривање на потенцијални еколошки закани.
Истражувањето е објавено во списанието Journal of Contaminant Hydrology и дополнително укажува дека „здравјето“ на една река не се чита само од нејзината хемија, туку и од промените во невидливите заедници што живеат во неа.
