Огромните бури на Јупитер не се само впечатливи по големина. Нови анализи на податоци од вселенското летало „Џуно“ на НАСА покажуваат дека дел од молњите во атмосферата на гасниот џин може да бидат најмалку сто пати посилни од типичните молњи на Земјата.
Истражувањето, објавено во списанието AGU Advances, се темели на мерења од микробрановиот радиометар на „Џуно“. Иако инструментот не бил првенствено направен за лов на молњи, тој може да регистрира радиосигнали што ги создаваат електричните празнења во облаците. Таквите сигнали минуваат низ облачните слоеви, што им овозможува на научниците подобро да ја проценат енергијата на блесоците отколку само со видлива светлина.
Јупитер има атмосфера во која доминира водород, што ја прави конвекцијата поинаква од онаа на Земјата. Кај нас, влажниот воздух полесно се издига, додека на Јупитер влажните воздушни маси потешко се пробиваат нагоре. Затоа бурите може да складираат големи количества енергија пред да се развијат и да создадат силни електрични празнења.
Клучниот период за набљудување бил во 2021 и 2022 година, кога активноста во Северниот екваторски појас на Јупитер привремено се намалила. Тоа им овозможило на истражувачите да следат изолирани бури, наместо да се обидуваат да раздвојат сигнали од повеќе бурни системи одеднаш. Со помош на „Хабл“, камерата на „Џуно“ и снимки од астрономи аматери, биле одредени позициите на неколку необични долготрајни бури.
Во 12 прелети над такви системи, „Џуно“ четирипати се нашол доволно блиску за да измери микробранови сигнали од молњи. Во еден од тие прелети биле забележани 206 одделни пулсови, а вкупно биле анализирани 613. Според тимот, дел од нив биле споредливи со земските молњи, но други достигнувале над сто пати поголема радиомоќ.
Според проценките на планетарниот научник Мајкл Вонг од Универзитетот во Калифорнија, Беркли, вкупната енергија на некои молњи на Јупитер би можела да биде од неколку стотици до неколку илјади пати поголема од онаа на молњите на Земјата. Сепак, споредбата не е едноставна, бидејќи молњите ослободуваат енергија како светлина, топлина, звук, радио бранови и хемиски реакции, а различните инструменти мерат различни делови од тој процес.
Научниците сметаат дека основниот механизам можеби личи на земските грмотевични бури: водена пареа се издига, се лади и создава капки и ледени честички што се електрично наелектризирани. На Јупитер во процесот најверојатно учествуваат и мешавини од вода и амонијак, кои може да создаваат ледено-кашести честички познати како „mushballs“.
Останува отворено прашањето зошто некои јупитерови молњи стануваат толку моќни. Една можност е разликата меѓу водородната атмосфера на Јупитер и азотно-кислородната атмосфера на Земјата. Друга е огромната висина на бурите: облачните системи на Јупитер може да се издигнат над 100 километри, додека земските грмотевични облаци најчесто се околу десетина километри високи. Новите мерења покажуваат дека молњите се важен прозорец кон тоа како енергијата се движи низ најголемата планета во Сончевиот Систем.
