Мирисот е клучен за општеството на мравките; секоја мравка во колонијата носи беџ на припадност во форма на миризливи јаглеводороди. Нова студија на истражувачи од Институтот Макс Планк сугерира дека загадувањето на воздухот од човечката активност предизвикува пустош во општествата на мравките, попречувајќи ги овие карактеристични мириси.
Како озонот влијае на мравките?
„Парфемот“ на секој вид мравки е формиран од стабилни алкани, плус колонија-специфична мешавина од алкени. За жал, овие алкени многу лесно реагираат со озонот, оксидациски загадувач чија концентрација е зголемена во воздухот благодарение на човечките активности.
Надвор од урбаните области, нивото на озон обично достигнува концентрации од околу 10 делови на милијарда (ppb), додека градскиот воздух може да содржи од 30 до 200 ppb, во зависност од нивото на загадување.
„Сакавме да знаеме дали изложеноста на зголемени нивоа на озон ќе го промени мирисниот потпис на мравките, што ќе резултира со агресија при нивното враќање во колонијата“, вели главниот автор на студијата, Нан-Џи Џианг.
Драматични промени во однесувањето
И навистина, тоа се случи. Тимот изложи мравки од шест различни видови на воздух загаден со озон, со доза од 100 ppb – ниво кое е споредливо со загадените градови во текот на летото.
Дури и само 20 минути изложеност на урбани нивоа на озон имаше големо влијание врз мравките, деградирајќи ги алкените кои им помагаат да разликуваат пријател од непријател.
Деградацијата на алкените се случи во кутикуларните јаглеводороди на сите шест истражувани видови мравки; кај пет од тие видови, таа толку многу го компромитираше препознавањето на сожителите во гнездото што мравките од иста колонија ги напаѓаа своите врсници изложени на озон.
„Очекувавме дека изложеноста на озон ќе влијае на препознавањето на сожителите од гнездото, бидејќи знаевме дека мравките носат барем мали количини лесно разградливи алкени на своето тело“, вели хемискиот еколог Маркус Кнаден. „Сепак, бевме изненадени од драматичната промена во однесувањето откако мравките беа изложени на озон. Очигледно, и покрај нивната мала количина, алкените се исклучително важни за специфичноста на колонијалниот мирис.“
Последици за опстанокот на колониите
Во посебен експеримент, мали, но функционални колонии на мравки и леглото од ларви за кои се грижеа беа изложени на урбано ниво на озон. Ова загадување „ја корумпираше грижата за леглото во колониите на мравките, што резултираше со смрт на ларвите“, известуваат авторите.
Во светот постојат околу 30.000 видови мравки, а научниците проценуваат дека тие сочинуваат приближно иста количина на биомаса како сите птици и цицачи заедно. Тие ја обработуваат нашата почва, ги распрснуваат семето и ја чистат околината. Нивните општества се толку сложени, што би можеле многу да научиме од нив.
И додека глобалниот пад на инсектите често се поврзува со пестициди, климатски промени и губење на живеалиштата, оваа студија е потсетник дека можеби интерферираме со општествата на инсектите на начини кои досега не сме ги разгледале. Истражувањето е објавено во престижното списание Proceedings of the National Academy of Sciences.
