Крлежите се мали паразити, но нивното влијание врз здравјето на луѓето, домашните животни и дивиот свет е големо. Тие можат да пренесуваат вируси и бактерии додека се хранат со крв, а болестите што ги шират стануваат сè поголем јавноздравствен и ветеринарен предизвик.
Ново истражување од Колеџот за ветеринарна медицина при Универзитетот во Тенеси укажува на можен начин да се прекине овој процес уште на самиот почеток. Тимот, предводен од професорката Хамида Султана и постдокторскиот истражувач Вакас Ахмед, идентификувал протеин во плунката на крлежите кој е важен и за нивното хранење и за преносот на патогени. Резултатите се објавени во списанието The EMBO Journal.
Клучот е во ситни честички наречени егзозоми. Тоа се микроскопски мембрански меурчиња што пренесуваат протеини и други биолошки сигнали меѓу клетки и ткива. Кога крлежот каснува домаќин, неговата плунка не служи само за олеснување на хранењето. Таа носи сложена мешавина од молекули што му помагаат на паразитот да остане незабележан и да ја избегне имунолошката реакција на домаќинот.
Истражувачите се фокусирале на егзозомален протеин богат со глицин. Претходни работи на истата лабораторија покажале дека крлежите создаваат егзозоми во плунката и плунковните жлезди, а новата студија покажува дека овој конкретен протеин има значајна улога во биологијата на паразитот. Кога научниците со генетски алатки го намалиле создавањето на протеинот, крлежите се хранеле помалку успешно и имале помала телесна маса по оброкот.
Најважниот наод е дека кај таквите крлежи биле измерени значително пониски нивоа на вирус. Тоа сугерира дека протеинот не е само дел од механизмот за хранење, туку може да биде вклучен и во преносот на инфекции од крлежот кон домаќинот. Ако тој механизам се наруши, патогенот би имал помали шанси да се пренесе.
Овој пристап се разликува од класичната идеја за вакцина што директно го напаѓа вирусот или бактеријата. Наместо тоа, целта би била молекула во самиот крлеж. Таканаречената вакцина што го блокира преносот би го отежнала хранењето или би го прекинала патот по кој патогените се движат меѓу паразитот и домаќинот.
Истражувачите нагласуваат дека ова е рана, но важна насока. Денешните мерки против болести што ги пренесуваат крлежите главно се потпираат на избегнување каснувања, отстранување крлежи и контрола на нивната популација. Молекуларното таргетирање на плунката и егзозомите би можело да додаде нов слој на превенција, особено ако се покаже дека истите или слични протеини се важни за повеќе патогени.
Откритието исто така покажува колку е сложена врската меѓу паразитот, домаќинот и микроорганизмите што се пренесуваат преку каснување. Наместо да се гледа само на самиот патоген, научниците сè повеќе ги проучуваат биолошките канали што му овозможуваат да се движи од еден организам во друг.
Практичната примена сè уште бара дополнителни истражувања, вклучувајќи проверка на безбедноста, ефикасноста и можноста за развој на вакцина или друга превентивна стратегија. Сепак, наодот отвора јасна можност: за да се намали ширењето на болестите од крлежи, можеби треба да се нападне токму механизмот што им овозможува на крлежите да се хранат и да пренесуваат инфекции.
