Соништата често изгледаат хаотично, но ново истражување покажува дека зад нив стои јасна внатрешна логика. Научници од IMT School for Advanced Studies Lucca утврдиле дека содржината на сонот се обликува од лични особини, дневни искуства и пошироки општествени настани.
Во студијата биле анализирани повеќе од 3.700 описи на соништа и будни доживувања од 287 испитаници на возраст од 18 до 70 години. Во период од две недели учесниците воделе дневни записи, а истражувачите паралелно собирале податоци за навики на спиење, когнитивни способности, личносни карактеристики и психолошки профили.
За обработка на големиот корпус биле користени напредни NLP методи. Резултатите покажале дека мозокот не го репродуцира денот како снимка, туку го преобразува. Познати места, како работно место, училиште или болница, во сонот се појавуваат во нови комбинации, со неочекувани перспективи и често надреални елементи.
Истражувачите забележале и разлики меѓу луѓето. Кај оние со почесто „лутање на мислите“ соништата биле поисцепкани и побрзо менувале тек. Наспроти тоа, учесниците што им придаваат значење на соништата имале побогати и подлабоко доживеани соновни сцени.
Важен дел од наодите е влијанието на големи животни контексти. Податоците за периодот на ковид-затворањата укажуваат на поемоционални соништа со теми на ограничување. Со тек на време, како што се менувала психолошката адаптација, овие мотиви постепено слабеле.
Студијата, објавена во Communications Psychology, укажува дека сонот е динамичен ментален процес во кој меморијата, очекувањата и имагинацијата се спојуваат во нова нарација. Дополнително, истражувањето покажува дека алатките на вештачка интелигенција можат сигурно да ја откриваат структурата и значењето во соновните извештаи, што отвора простор за пошироки анализи на свеста, меморијата и менталното здравје.
