Ново теоретско истражување предлага дека распаѓањето на темната материја можеби помогнало во формирањето на првите супермасивни црни дупки во многу раната вселена. Повод за оваа хипотеза се набљудувањата од телескопот James Webb, кој открива масивни црни дупки кога космосот бил стар само околу 500 милиони години.
Во класичните модели, за црна дупка да нарасне до милионски или милијардни маси на Сонцето обично се потребни подолги временски скали, често блиску до една милијарда години. Затоа астрономите бараат механизам што би го забрзал процесот уште во првите епохи по Големата експлозија.
Една од водечките идеи е „директен колапс“: огромни облаци од гас да се урнат директно во семе-црна дупка, без стандардната еволуција преку масивна ѕвезда. Проблемот е што овој процес бара соодветен енергетски поттик, а такви услови не би биле доволно чести за да се објасни бројноста на раните објекти што ги гледаме.
Тука влегува новиот предлог: ако дел од честичките на темната материја се распаѓаат, тие би ослободувале мала, но физички значајна количина енергија во првичните водородни облаци. Според авторите, токму такво „дозирање“ енергија може да ја промени хемијата на гасот и да ја зголеми веројатноста за директен колапс.
Истражувачите наведуваат и можен масен опсег за таквите хипотетички честички: приближно 24 до 27 електронволти. Тоа не е доказ дека темната материја навистина се распаѓа, туку параметарски прозорец што идните набљудувања и модели ќе треба да го тестираат.
Заклучокот е внимателен, но важен: сценариото со распаѓачка темна материја би можело да помогне да се намали јазот меѓу теоријата и набљудувањата од раната вселена. Студијата е објавена на 14 април 2026 година во Journal of Cosmology and Astroparticle Physics.
