Калифорнија, 2025 година – Ловци на дивеч во Калифорнија доживеаја шокантно откритие кога пронајдоа дива свиња со изразено „неонско сино“ месо. Ова необично откритие веднаш предизвика загриженост и издавање предупредувања за можна контаминација на месото од дивеч.
„Не зборувам за малку сино“, изјави Ден Бартон, сопственик на компанија за контрола на диви животни, за „Лос Анџелес Тајмс“, нагласувајќи ја интензивноста на бојата.
Отров за глувци – Виновник за сината мистерија
Истрагата спроведена од локалните власти откри дека драматичната промена на бојата е предизвикана од труење со родентициди, конкретно хемиско соединение наречено дифацинон. Овој тип на отров за стаорци често се продава обоен во сина боја за полесна идентификација. Употребата на дифацинон е строго ограничена во Калифорнија од 2024 година.
Рајан Бурбур, координатор за истраги за пестициди од Одделот за риби и диви животни во Калифорнија (CDFW), предупреди: „Ловците треба да бидат свесни дека месото од дивеч, како што се диви свињи, елени, мечки и гуски, може да биде контаминирано доколку животното било изложено на родентициди.“ Тој додаде дека изложеноста на родентициди е загрижувачка за целата дива природа во областите каде што се применуваат пестициди во близина на нивните живеалишта.
Како функционира отровот и неговите последици
Дифацинонот е родентицид од прва генерација кој делува како антикоагулант, предизвикувајќи сериозно внатрешно крварење. Тој се врзува за ензим кој го рециклира витаминот К, намалувајќи ја неговата достапност и оневозможувајќи им на црниот дроб на животните да произведат доволно фактори за згрутчување на крвта, кои се клучни за спречување на внатрешно крварење.
Загрижувачки е што предаторите, вклучително и луѓето, кои консумираат животно отруено со дифацинон, можат и самите да се разболат. Иако хемикалијата се разградува побрзо од родентицидите од втора генерација, дифацинонот останува активен во ткивата на мртвото животно одредено време, дури и ако месото е зготвено.
Широки импликации и мерки на претпазливост
Групите за заштита на дивиот свет ширум светот одамна нè повикуваат да престанеме да се потпираме на хемиски пестициди поради колатералната штета што ја нанесуваат. Од бувови до пчели, пестицидите предизвикуваат голема штета на дивиот свет. Животните кои не се цел на пестицидите или ги консумираат директно или се изложени на секундарно труење преку јадење други животни кои го проголтале отровот, што дополнително ги оптоварува веќе загрозените видови. Дифацинон е пронајден во организмите на многу отруени предатори, вклучувајќи грабливи птици, планински лавови, рисови, лисици, како и загрозените северни дамчести бувови.
CDFW ги повикува оние кои применуваат пестициди да преземат мерки за да не го изложат дивиот свет. „Пред примена, важно е да се осигури дека дивиот свет што не е цел на третманот не ја користи областа каде што ќе се применува пестицидот. Исто така е важно да се користат соодветни станици за мамки и методи на примена кои го исклучуваат пристапот на видовите што не се цел“, се наведува во нивните совети.
Дивите свињи во Калифорнија, кои се хибриди на домашни свињи и европски диви свињи, се сештојади и со задоволство би ги јаделе и отруените глодари и самата мамка. Од март 2025 година, локален ловец забележал повеќе диви свињи како намерно бараат овес мамкиран со родентицид, користен во стапици за верверички.
Опасноста од пестициди за луѓето и животната средина
Пестицидите се штетни и за луѓето. Тие се поврзани со намалени стапки на сперма, дијабетес, рак, Алцхајмерова болест и други здравствени состојби. Студија од САД од 2025 година откри дека вообичаено користениот инсектицид хлорпирифос предизвикува структурни мозочни абнормалности и намалена моторна функција кај деца и адолесценти. Многу од овие пестициди се користени во голем обем без соодветни долгорочни студии за нивното влијание врз човековото здравје.
„Прекумерната и неконтролирана употреба на пестициди резултираше со контаминација на храната, како и со загадување на животната средина, земјоделството и водните ресурси“, се заклучува во научен преглед од 2024 година за употребата на пестициди. За да се реши оваа светска закана, неопходна е меѓународна координација и соработка.
Интегрираното управување со штетници (IPM) цели кон ублажување на ризиците од опасните практики за контрола на животни со комбинирање на повеќе побезбедни стратегии, вклучувајќи поттикнување на природни предатори, градење огради и стапици, како и употреба на светлина, звук или мириси за одвраќање.
CDFW ги повикува сите кои ќе наидат на сини животни или други абнормалности да ги пријават во нивната Лабораторија за здравје на дивиот свет.
