Во декември 2032 година, Месечината може да доживее навистина „светла страна“ доколку биде погодена од астероид широк 60 метри. Иако шансите за таков настан се релативно мали, околу 4%, тие не се занемарливи. Оваа потенцијална космичка драма ги тера научниците да се подготвуваат за двата аспекти: лошиот – огромни ризици за сателитите и дожд од метеори на Земјата; и добриот – единствена можност за проучување на геологијата, сеизмологијата и хемискиот состав на нашиот најблизок сосед.
Новото истражување, објавено од Јифан Хе од Универзитетот Цингуа и неговите соработници, ја разгледува токму светлата страна на потенцијалната наука што би можела да се извлече од ваков судир. Ако астероидот 2024 YR4 навистина ја погоди Месечината на 22 декември 2032 година, тој ќе ослободи енергија еквивалентна на удар со термонуклеарно оружје од средна големина. Ова би било шест реда на големина помоќно од последниот голем удар на Месечината во 2013 година, предизвикан од многу помал метеороид.
Невидени научни можности
Доколку дојде до судир, тоа ќе претставува изненадувачки настан за физичарите кои проучуваат високоенергетски удари. Додека моделите можат да симулираат како ќе се одвива ударот, набљудувањето во реално време ќе обезбеди досега несобрани податоци кои не можат да се добијат на друг начин.
- Формирање кратер и состав: Ударот ќе испари карпи и ќе произведе плазма, која ќе биде јасно видлива од Пацифичкиот регион. Дури и денови по ударот, растопениот базен од ударниот материјал сè уште ќе се лади, овозможувајќи им на инфрацрвените опсерватории, како што е вселенскиот телескоп Џејмс Веб, да соберат многу податоци за процесот на ладење и за тоа како всушност се формираат кратерите на Месечината. Се очекува да се формира кратер широк околу 1 км и длабок 150-260 метри, со базен од стопена карпа од 100 метри во центарот.
- Месечински потрес (Moonquake): Ударот ќе предизвика глобален „месечински потрес“ со јачина од 5,0 степени. Ова би бил најсилниот месечински потрес детектиран досега, а се очекуваат уште многу пред тоа, бидејќи вселенските агенции се враќаат на Месечината и ја покриваат со научна опрема. Набљудувањето на ширењето на овој потрес ќе фрли светлина врз внатрешноста на Месечината и ќе им помогне на истражувачите да го разберат нејзиниот состав без потреба од вештачки методи.
- „Бесплатни“ месечински примероци: Последен дел од научната загатка ќе биде полето со остатоци од експлозијата. Се очекува до 400 кг од нив да ја преживеат повторната атмосфера на Земјата, создавајќи суштински „бесплатна“ мисија за враќање на големи месечински примероци за астрономите. Иако примероците би биле изгорени при влегувањето во атмосферата, тие сепак би биле од голема вредност.
Потенцијални ризици и закани
Но, постои и негативна страна. Тие 400 кг метеори мора да слетаат некаде, а најверојатните локации се Јужна Америка, Северна Африка и Арапскиот Полуостров. Иако тоа не се најурбанизираните области на светот, неколку килограми вселенска карпа што ќе паднат на места како Дубаи може да предизвикаат значителна штета. Но, можеби поопасен е ризикот за мега-констелациите на сателити кои играат клучна улога во нашите модерни навигациски и интернет системи. Ваквиот настан би можел да го активира „Кеслеровиот синдром“, соборувајќи ја целата мрежа за неколку години и оневозможувајќи безбедно лансирање на нови објекти во орбитата многу подолго време.
Дилемата: Дали да се интервенира?
Поради овие ризици, некои вселенски агенции веќе размислуваат за мисија за отклонување која би го поместила астероидот 2024 YR4 од патот на потенцијалниот судир со Месечината, но тоа сè уште не е дефинитивно одлучено. Како што ќе се зголемуваат шансите во наредните години, човештвото ќе мора да одлучи дали вреди трудот да се отклони астероидот или не. Ако го сториме тоа, можеби ќе пропуштиме многу возбудлива наука – но би можеле да ја спасиме целата наша орбитална инфраструктура и многу животи.
