Ново истражување на тимови од King’s College London и Институтот за биоинженерство на Каталонија (IBEC) покажува дека клетките не го мерат само интензитетот на механичките сили, туку и нивното траење. Овој временски механизам може да биде важен за идни терапии кај канцер и фиброза, состојби во кои ткивата долгорочно ја менуваат својата крутост.
Во организмот, клетките постојано се изложени на различни физички сигнали. Дел од нив се брзи и повторливи, како движењата при дишење или срцевиот ритам, а други се поспори и подолготрајни, како промените при зараснување или раст на тумор. Според студијата, клетките имаат биолошки „нископропусен филтер“: кратките нарушувања ги игнорираат, а на трајните промени реагираат.
Клучна улога имаат фибриларните адхезии, структури преку кои клетката физички се поврзува со околината и пренесува сили кон внатрешноста. Истражувачите утврдиле дека овие точки, заедно со мрежата од виментински влакна, можат привремено да ја задржат деформацијата на клеточното јадро и откако надворешната сила ќе исчезне, приближно до еден час.
Кога овој систем е нарушен, клетките побрзо реагираат, но со помала селективност. Тоа значи дека полесно „шумот“ се меша со релевантните сигнали. Ваквото временско филтрирање е важно и за активноста на YAP, протеин поврзан со канцерски процеси, што дополнително ја нагласува биомедицинската важност на откритието.
Наодите сугерираат и заштитна функција: механизмот му помага на јадрото подобро да поднесе физички стрес. Студијата е објавена во Nature Materials (DOI: 10.1038/s41563-026-02590-x), а следниот чекор е проверка како истиот принцип функционира во посложени ткива и во реални болестни модели.
