Нивоата на витамин Б12 што денес се сметаат за „нормални“ можеби не се доволни за оптимално здравје на мозокот кај постарите лица, покажува истражување предводено од научници од Универзитетот на Калифорнија во Сан Франциско (UCSF). Студијата укажува дека и кај луѓе без деменција или блага когнитивна нарушеност, пониските вредности на биолошки активниот Б12 биле поврзани со послаби резултати во некои мозочни функции.
Витаминот Б12 има клучна улога во создавањето ДНК, црвените крвни клетки и одржувањето на нервното ткиво. Но, новите податоци сугерираат дека минималните лабораториски граници што се користат за откривање дефицит можеби не ги забележуваат раните, суптилни промени во нервниот систем.
Во истражувањето биле вклучени 231 здрав учесник со просечна возраст од 71 година. Иако нивното просечно ниво на Б12 во крвта било значително над долната граница што се користи во САД, научниците се фокусирале на активната форма на витаминот, која подобро покажува колку Б12 телото навистина може да искористи.
По прилагодување според возраст, пол, образование и кардиоваскуларни ризици, тимот забележал дека лицата со понизок активен Б12 имале побавна брзина на обработка на информации. Кај нив биле измерени и задоцнети реакции на визуелни дразби, што упатува на побавна визуелна обработка и намалена ефикасност на нервното пренесување.
Магнетните резонанци откриле уште еден важен сигнал: кај испитаниците со понизок активен Б12 имало поголем обем на оштетувања во белата маса на мозокот. Белата маса е мрежа од нервни влакна што овозможува различни мозочни региони да комуницираат меѓусебно. Ваквите промени претходно биле поврзувани со когнитивно опаѓање, деменција и зголемен ризик од мозочен удар.
Авторите нагласуваат дека резултатите не докажуваат директно дека понискиот активен Б12 ја предизвикува когнитивната промена. Сепак, тие сметаат дека сегашната дефиниција за дефицит можеби е премногу груба и дека треба да се разгледаат и функционални биомаркери, особено кај постари пациенти со невролошки симптоми.
Ова е особено важно бидејќи со стареењето апсорпцијата на Б12 често станува помалку ефикасна. Ризикот може дополнително да се зголеми и поради одредени лекови, дигестивни нарушувања или исхрана со мал внес на намирници од животинско потекло.
Понови научни анализи внесуваат и дополнителна нијанса. Прегледи од 2025 година потврдуваат дека дефицитот на Б12 е изменлив ризик-фактор за невролошки и когнитивни проблеми, особено кај повозрасни лица и вегетаријанци. Во исто време, систематски анализи на клинички испитувања покажуваат дека суплементацијата со витамини од Б-групата дава само мал просечен ефект врз глобалната когнитивна функција, што значи дека Б12 не е универзално решение за сите.
Практичната порака од студијата е внимателност, а не самостојно земање суплементи. Нормален лабораториски резултат не мора секогаш да значи дека состојбата е оптимална за мозокот, особено ако веќе се појавуваат суптилни промени во меморијата, брзината на размислување или видната обработка. За прецизни процени и терапија, потребна е консултација со лекар.
Трудот е објавен во списанието Annals of Neurology.
