Научници ги открија гените што му овозможуваат на растението Brassica rapa да го одбие сопствениот полен. Ова природно својство би можело да помогне во создавањето похибридни и попродуктивни сорти сенф, со што Индија би ја намалила зависноста од увоз на масло за јадење.
Истражувањето, спроведено од Индискиот институт за технологија Гандинагар и Индискиот совет за земјоделски истражувања, се фокусирало на две широко одгледувани сорти: „торија“ и „јелоу сарсон“. „Торија“ го одбива сопствениот полен, додека „јелоу сарсон“ може да се самоопрашува.
Овој механизам, познат како самонекомпатибилност, функционира како молекуларна брава и клуч. Растението препознава дека поленот потекнува од него и го спречува неговото оплодување, но дозволува полен од друго растение. Така се поттикнува вкрстувањето, се одржува генетската разновидност и се создаваат хибриди со подобри својства.
Истражувачите ги анализирале гените SRK, FER1, MLPK и ARC1, кои учествуваат во препознавањето и одбивањето на несаканиот полен. Со привремено исклучување на овие гени откриле дека исклучувањето на SRK, FER1 или ARC1 го нарушува одбивањето, па цветот почнува да го прифаќа сопствениот полен.
Кај генот MLPK ефектот бил послаб од очекуваниот. Тоа укажува дека кај сортата „торија“ тој има споредна или делумно заменлива улога, иако кај сродни видови се смета за клучен дел од механизмот.
Научниците откриле и втора заштита. При допир со некомпатибилен полен, површината на жигот ослободува реактивни кислородни видови — молекули што го спречуваат ‘ртењето на поленот. Резултатите покажуваат дека растението истовремено користи два одделни одбранбени механизми.
За анализа на структурата на протеините бил користен и AlphaFold3, алатка за предвидување на тродимензионалната структура на протеини. Испитувањата потврдиле дека анализираните гени се зачувани кај сродни видови од родот Brassica.
Наодите се важни за селекцијата на хибридни маслодајни растенија. Бидејќи природното одбивање на сопствениот полен ја намалува потребата за рачно отстранување на поленот, селекционерите би можеле полесно да создаваат сорти со поголема содржина на масло, отпорност на болести и подобра издржливост на суши, топлотни бранови и други климатски стресови.
Истражувањето е објавено во списанието Frontiers in Plant Science. Авторите нагласуваат дека се потребни дополнителни испитувања, трајно уредување на гените и развој на практична технологија пред резултатите да се применат во комерцијалното земјоделство.
