Нивото на космичкото зрачење што допира до височините на кои летаат патничките авиони не зависи само од надморската височина и географската положба. Ново истражување покажува дека значајна улога има и активноста на Сонцето: кога таа се намалува, во атмосферата продираат поголеми количества високоенергетски честички.
Научниците од Еврејскиот универзитет во Ерусалим, Универзитетот Рајхман и Универзитетот во Тел Авив ги анализирале мерењата од шест летови со балони над јужен Израел, изведени меѓу 2014 и 2016 година. Балоните достигнале височина од околу 35 километри и носеле сензори за мерење на атмосферското зрачење.
Мерењата покажале дека зрачењето се зголемува со височината, достигнувајќи максимум на околу 17 до 20 километри. Овој регион е познат како максимум на Регнер-Пфотцер и настанува кога космичките зраци се судираат со честичките во атмосферата, создавајќи каскада од секундарни честички.
На височина од приближно 10 километри, каде што најчесто крстарат комерцијалните авиони, измерената еквивалентна доза од гама-зрачење изнесувала околу 0,9 до 1,3 микросиверти на час. Вредностите над Израел биле релативно ниски во споредба со регионите на повисоки географски широчини, што се поврзува со посилната заштита од Земјиното магнетно поле во источниот Медитеран.
Истражувањето открило и јасна врска со соларниот циклус. При висока соларна активност, магнетното поле на Сонцето помага да се блокира дел од галактичките космички зраци. Кога активноста е ниска, повеќе од овие честички стигнуваат до Земјата. Авторите проценуваат дека електромагнетната компонента на зрачењето на височина на летовите би можела да биде за околу 40 до 60 проценти повисока во услови на соларен минимум, но нагласуваат дека станува збор за екстраполација, а не за директни мерења во такви услови.
Наодите треба да се толкуваат внимателно. Балонските детектори главно регистрирале фотони и наелектризирани честички, но биле слабо чувствителни на неутрони. Според моделот EXPACS/PARMA, неутроните сочинуваат приближно 40 до 45 проценти од вкупната амбиентална доза на височина на летовите, што значи дека измерените вредности не ја претставуваат целата доза што ја примаат патниците и екипажите.
Истражувањето е важно за следењето на кумулативната изложеност на пилотите, кабинскиот персонал и честите патници. Нивото на зрачење зависи од височината, местоположбата и моменталните соларни услови, па континуираното мерење може да помогне во попрецизна процена на ризикот и во подобрување на моделите за атмосферско зрачење.
