Може ли ситен кристал во вулканска карпа да зачува трага од процесите што ѝ претходеле на ерупцијата? Геохемиска студија на вулкански карпи од централните Анди сугерира дека составот на плагиоклазот, чест вулкански минерал што може да зачува траги од магматската историја, нуди таков запис. Истражувачите ги анализирале кристалите и ги споредиле наодите со моделирање и глобални податоци. Резултатот може да помогне во истражувањето како започнуваат ерупциите, но не ја предвидува нивната точна временска рамка.
Во централноандскиот дел од истражувањето биле избрани 28 примероци свежа лава и мала количина тефра, односно вулкански материјал исфрлен при ерупција, по профил долг 230 километри. Во карпите истражувачите ги испитувале микрокристите — мали кристали во основната маса на карпата. Тие се создаваат додека магмата се издига и губи гас пред ерупција, па можат да зачуваат трага од условите во тој период.
Што покажал составот?
Во примероците од централните Анди, просечниот состав на микрокристите бил An61 ± 7, а половина од анализите биле во потесниот опсег An57–65. Анортитот е мерка за составот на плагиоклазот. Истражувачите го нарекле тесниот и повторлив опсег „поле на еруптибилност на плагиоклазот“ и го поврзале со стопената магма што избила кога во системот се внесувала мафична магма — магма побогата со магнезиум и железо.
Според авторите, составот на микрокристите и рабовите на поголемите кристали бележи магматски услови што погодствувале ерупција на андезитска стопена маса. Термодинамичкото моделирање сугерира дека внесувањето мафична магма ги загревало кристалите во утврдениот опсег и можело да придонесе за почеток на ерупција. Ова толкување ги поврзува хемиските траги со процеси во магматскиот систем, но делумно се потпира на моделирање и геолошко толкување.
Наодот е важен затоа што нуди начин да се истражува што се случувало во магмата пред таа да стигне до површината. Сепак, примероците потекнуваат од централните Анди, а слични состави во други вулкански лакови не докажуваат дека истиот показател ќе важи кај секој вулкан. Потребни се дополнителни тестови; засега полето на еруптибилност е предлог за понатамошно истражување, а не самостојна прогноза за тоа кога ќе настапи ерупција.
Научна основа и ограничувања
Геохемиска анализа на плагиоклазни кристали од вулкански карпи, со термодинамичко моделирање и споредба со глобални податоци
Примерок: 28 примероци од карпи од седум вулкани и две постари суперерупции; вкупниот број анализирани кристали не е наведен во собраниот текст.
- Резултатите се потпираат на примероци од централните Анди и на споредби со постојни глобални збирки; тие сами по себе не потврдуваат дека показателот ќе функционира кај секој вулкан.
- Врската меѓу хемискиот состав и еруптивните процеси делумно е поткрепена со моделирање и геолошко толкување. Показателот е предложен за понатамошно истражување, а не е потврден како самостојна прогноза за време на ерупција.
Извори
За љубопитноста што нè поврзува.
Вашата донација помага науката да стигне до повеќе читатели.
Ви благодариме што ја поддржувате науката на македонски.
