Дигитализацијата и AI ги откриваат скриените изумирања

Нов извештај на Кралските ботанички градини во Кју покажува дека дигиталните алатки и вештачката интелигенција сè повеќе стануваат клучни сојузници во заштитата на природата. Во документот, подготвен со придонес од повеќе од 400 научници од 40 земји, се нагласува дека технологијата им овозможува на истражувачите побрзо да ги пополнат празнините во знаењето за растенијата и габите.

Дигитализацијата на милиони хербариски и фунгариски примероци им овозможува на научниците далечински да споредуваат материјали, да ги коригираат погрешно идентификуваните видови и да откриваат биодиверзитет што досега бил скриен во фиоки, кутии и архиви. Само во Кју се дигитализирани 7,4 милиони примероци, што отвора пристап до едно од најголемите ботанички и миколошки богатства во светот.

Примерите од теренот покажуваат колку овие алатки веќе менуваат истражувањето. Во Костарика, дигиталните записи помогнале да се зголеми познатата разновидност на габи за речиси 20 отсто. Вештачката интелигенција се користи и за препознавање тешки групи, како трски и тресетни мовови, а фотографии испратени од истражувачи во Република Конго сугерирале можен нов вид од родот Sabicea.

Извештајот сепак предупредува дека глобалните податоци за биодиверзитетот и натаму се нерамномерни. Помалку од 16 отсто од хербариските примероци во светот се дигитално достапни, а најголемите празнини се во земјите од Глобалниот Југ. Тоа значи дека дел од одлуките за заштита се носат врз основа на нецелосни или пристрасни податоци, додека вистинскиот обем на изумирања веројатно е потценет.

Според авторите, решението не е само во повеќе технологии, туку и во поправична распределба на пристапот до податоците, знаењето и научниот капацитет. Со дигитални колекции, локалните истражувачи, институциите и заедниците добиваат подобри алатки за процена на ризикот, обновување на живеалишта и откривање нови видови пред тие да исчезнат.