Физичари демонстрираа нов пристап што би можел да ги направи квантните компјутери и универзални и поотпорни на грешки. Наместо да се потпираат само на стандардни кјубити, истражувачите работеле со не-Абелови ајони, егзотични квазичестички чии квантни состојби се менуваат зависно од редоследот на нивното „плетење“ и спојување.
Тим од Универзитетот во Чикаго, Харвард, Универзитетот Стони Брук и Quantinuum покажал комплет од операции што, во принцип, овозможува изведување на која било квантна пресметка. Резултатите се објавени во списанието Nature. Според авторите, ова е првпат на квантен хардвер да се покаже универзален сет на квантни порти во не-Абелов код.
Клучната предност на овие состојби е што информацијата не е сместена на едно чувствително место, туку е распределена низ повеќе меѓусебно испреплетени кјубити. Тоа ги прави помалку ранливи на мали нарушувања, кои се еден од главните проблеми кај денешните квантни системи. Дополнително, овој пристап може да ја намали зависноста од т.н. „магични состојби“, чија подготовка вообичаено бара многу ресурси.
Во новиот експеримент научниците користеле симетрија S3 и создале ајони на Quantinuum H2 процесор со 54 вплеткани кјубити. Наместо само плетење, тие додале и втора постапка, фузија, односно контролирано спојување на два ајона и читање на исходот преку мерење. Со комбинација од плетење и фузија, тимот реализирал три основни операции доволни за универзална квантна пресметка, вклучително и операции што претходно не биле достапни со само плетење.
Истражувачите користеле и т.н. тополошки кутрити, системи што носат три нивоа квантна информација наместо две, како кај обичните кјубити. Тоа отвора дополнителни можности за дизајн на квантни алгоритми и архитектури. Воедно, тимот покажал дека може директно да подготви магична состојба преку тополошки операции, што би можело значително да ги поевтини идните системи.
Сепак, ова засега е доказ за изводливост, а не готова технологија за комерцијални машини. Во трудот не е спроведена активна корекција на грешки, туку се тестирани поединечни градбени блокови и е проверено дали добиените состојби се совпаѓаат со теоретските предвидувања. Следниот чекор е овие методи да се спојат со стабилна корекција на грешки, што би можело да ги приближи не-Абеловите ајони до практични, големи и сигурни квантни компјутери.
