На трагата на првиот сложен живот на Земјата

Научниците трагаат по најраните еукариоти — организми чии клетки имаат јадро и специјализирани структури, како митохондриите. Тие се сметаат за првата сложена форма на живот на Земјата и го поставиле темелот за појавата на растенијата, животните и габите.

Животот на нашата планета се појавил пред повеќе од 3,5 милијарди години, но во најголемиот дел од нејзината историја бил микробен. Цијанобактериите и фотосинтезата со ослободување кислород постоеле пред најмалку 2,3 милијарди години, додека најстарите познати еукариоти се појавиле пред околу 1,7 милијарди години.

Од овие едноклеточни организми постепено се развиле повеќеклеточни форми, а подоцна и алгите и животните. Заедничкиот предок на растителното и животинското царство веројатно живеел пред околу 1,6 милијарди години. Најголемата разновидност на животот се појавила многу подоцна, во преминот од едијакарскиот период кон камбриумот, пред околу 540 милиони години.

Истражувањето на овој период е исклучително тешко. Пред околу 500 милиони години организмите главно немале школки или скелети, па нивните меки ткива и клеточни остатоци речиси целосно се распаднале во текот на милијарди години. Затоа палеонтолозите се фокусираат на ретки средини во кои микрофосилите можеле да бидат зачувани.

Еден од перспективните региони е древно плитко море во близина на Свалбард, на крајниот север. Истражувачите особено бараат глинести наслаги во некогашните крајбрежни подрачја, каде што имало многу хранливи материи и органски материјал. Денес таквите карпи често се изложени во арктички и пустински предели, што го олеснува нивното проучување.

Наоѓањето на најстарите еукариотски микрофосили не е важно само за разбирањето на еволуцијата на Земјата. Истите карпи и хемиски траги можат да им помогнат на научниците да проценат колку е веројатно сложен живот да се појавил и на други планети или на ледените месечини во Сончевиот систем.