„Прстен“ на Марс отвора нова дилема за древен океан

Нова анализа на релјефот на Марс сугерира дека северната хемисфера можеби некогаш била покриена со голем и долготраен океан. Истражувачите опишуваат широка, рамна геолошка зона што наликува на „прстен од када“ — трага што останува кога водата се повлекува.

Со децении научниците пронаоѓаат форми што потсетуваат на брегови, но тие често се на различни надморски височини, што ја прави сликата нејасна. Затоа тимот се насочил кон друг показател: крајбрежни рамнини и континентален гребен, структури кои на Земјата се задржуваат релативно стабилни и кога нивото на морињата се менува.

Преку компјутерски симулации на „исушени“ земјини океани и споредба со топографски податоци од марсовски орбитери, научниците идентификувале рамна зона на Марс што одговара на можен древен континентален гребен. Според проценките, таа би се наоѓала на длабочини од околу 1.800 до 3.800 метри под марсовското референтно ниво и би опфаќала приближно третина од површината на планетата.

Авторите посочуваат дека структура со такви размери не се формира брзо и е потешко да се објасни со изолирани езера. Дополнително, тие забележуваат дека делти од поранешни реки се распоредени во согласност со оваа зона, слично на Земјата, каде делтите често се поврзани со континенталните гребени.

Ако ова толкување е точно, Марс би имал стабилно водно тело што траело можеби милиони години — услов што ја зајакнува хипотезата за потенцијално погодна средина за микробен живот во минатото. Следните мисии би можеле да бараат седиментни наслаги во овие подрачја, каде евентуални биолошки траги би имале најголема шанса да се зачуваат.

Резултатите ги објавија Абдала Заки (Универзитет во Тексас, Остин) и Мајкл Ламб (Калтек) на 15 април 2026 година во списанието Nature. И покрај силниот индикатор, отворено останува прашањето: кој процес точно го формирал овој можен марсовски крајбрежен гребен.