Секоја човечка клетка е обвиена со тенок надворешен слој од сложени шеќери, познат како гликокаликс. Овој слој и помага на клетката да комуницира со околината, но ново истражување покажува дека може да носи и важни информации за нејзината состојба.
Истражувачи од Институтот Макс Планк за науката за светлината развиле метод наречен гликанско атласирање, со кој со помош на микроскопија со многу висока резолуција ги мапирале шеќерните структури на површината на различни човечки клетки. Резултатите се објавени во списанието Nature Nanotechnology.
Наместо да биде статична обвивка, гликокаликсот постојано се преуредува. Научниците утврдиле дека неговата организација се менува во зависност од тоа што се случува во клетката. Кај имуните клетки, на пример, шеќерните обрасци се менувале по активација, слично на процесите што се случуваат при имун одговор.
Особено значаен дел од наодите е можноста овие обрасци да разликуваат здраво од туморско ткиво. Во примероци од човечко ткиво на дојка, истражувачите откриле различни површински сигнали кај канцерогените региони во споредба со здравите. Методот исто така покажал дека може да препознае различни клеточни состојби и фази поврзани со развој на рак.
Ова не значи дека новата техника е веќе подготвена за клиничка дијагностика. Сепак, таа отвора важна насока: наместо да се бараат само промени во гените или во внатрешноста на клетките, лекарите во иднина би можеле да читаат дел од информациите директно од клеточната површина.
Следниот чекор е методот да се прошири со повеќе целни структури, поголем број примероци и повисок степен на автоматизација. Ако ваквите резултати се потврдат во големи студии, гликанското атласирање би можело да стане основа за пообјективно и порано откривање на болести, како и за следење на одговорот на терапија.
