Истражувачи од MRC Laboratory of Medical Sciences, Imperial College London и UCL Genetics Institute изработија детална клеточна карта на туморите на дојката. Анализата откри одделни области со брзорастечки клетки и други ниши во кои се наоѓаат неактивни, односно „дремливи“, клетки на ракот.
Овие клетки не се размножуваат активно, па затоа може да избегнат дел од дејството на хемотерапијата. Подоцна, кога условите во туморот ќе станат поповолни, тие повторно може да се активираат и да придонесат за враќање или ширење на болеста.
Според резултатите објавени во списанието Genome Medicine, неактивните клетки често биле опкружени со имунолошки клетки и клетки на сврзното ткиво. Истражувачите сметаат дека оваа локална средина може да функционира како своевиден заштитен слој што го отежнува пристапот на терапијата и на клетките што го напаѓаат туморот.
Тимот ги комбинирал податоците од секвенционирање на РНК на поединечни клетки со просторна транскриптомика. Така можел да утврди кои гени се активни во различните клетки, но и каде точно се наоѓаат во туморот и со кои соседни клетки се поврзани.
Неактивните клетки биле пронајдени и кај агресивни форми на рак на дојката и кај побавноразвивачки типови. Тоа сугерира дека особините поврзани со отпорност кон терапијата може да постојат во туморот уште пред почетокот на лекувањето, а не само да се појават како негова последица.
Особено често овие клетки се наоѓале во близина на макрофаги позитивни на CXCL10 и миофибробластни фибробласти поврзани со ракот. Сепак, научниците сè уште не знаат дали околните клетки ги туркаат малигните клетки во состојба на мирување или самите неактивни клетки ја привлекуваат и менуваат својата околина. Можно е двата процеса да се одвиваат истовремено.
Анализата покажала и засилена активност на системот на комплементот, дел од имунолошкиот систем, во нишите со неактивни клетки. Ова отвора можност за развој на терапии што би ги направиле овие области почувствителни на лекување, но потребни се дополнителни лабораториски и клинички истражувања.
Наодите укажуваат дека различните делови на истиот тумор можеби ќе бараат различни терапевтски пристапи: едни лекови би ги напаѓале брзорастечките клетки, а други би биле насочени кон неактивните клетки и нивната заштитна околина. Целта е да се намали ризикот од повторна појава на болеста, но откритието засега претставува истражувачка насока, а не готов третман.
