Инженери од Универзитетот во Калифорнија, Сан Диего развија метод што овозможува набљудување на процесите во живи клетки како мазно видео во реално време, со значително поостра слика од стандардната светлосна микроскопија.
Пристапот е надградба на structured illumination microscopy (SIM), техника која користи светлосни шеми за подобрување на деталите. Класичните SIM системи често бараат прецизна калибрација, а кај поедноставните варијанти обработката на сликата може да трае секунди или минути по кадар.
Новиот алгоритам, наречен unrolled blind-SIM (UBSIM), вградува вештачка интелигенција директно во реконструкцијата на сликата и ја забрзува обработката за стотици до илјадници пати, без да бара сложен хардвер. Тоа им овозможува на истражувачите да ги гледаат деталите додека снимката се создава.
Клучната предност е што моделот е заснован на физиката на формирање на слика, па го намалува ризикот од лажни структури и визуелни артефакти што понекогаш се појавуваат кај чисто невронски модели. Ова е особено важно за биомедицински истражувања, каде доверливоста на секој забележан клеточен детал е пресудна.
Во тестови со живи клетки, UBSIM постигнал до 50 кадри во секунда и овозможил следење на брзи промени во структури како ендоплазматскиот ретикулум. Резултатите се објавени на 26 април 2026 година во Nature Communications (DOI: 10.1038/s41467-026-68693-w).
Ако методот се потврди и во поширока лабораториска примена, супер-резолуциската микроскопија би можела да стане попрактична за секојдневна употреба, со побрзи анализи и подобра сигурност во интерпретацијата на податоците.
