Цената на лансирање ракети паднала за 96% од 1960 година

Цената за испраќање товар во орбитата паднала за 96 проценти во последните шест децении, покажува ново истражување засновано на податоци за 4.405 лансирања од 1960 до 2025 година.

Според анализата, просечната цена за испраќање еден килограм во орбитата, пресметана во долари од 2024 година, се намалила од 87.023 долари во 1960 година на 3.868 долари во 2025 година.

Истражувачите опфатиле повеќе од 330 конфигурации на ракети од САД, Русија, Кина, Индија, Европа, Јапонија и други земји. За разлика од дел од претходните анализи, тие ја земале предвид и количината товар што ракетите ја пренесуваат во текот на својот работен век.

Студијата покажува дека при секое удвојување на вкупниот товар испратен во орбитата, просечната цена по килограм се намалувала за околу 21,2 проценти. Оваа стапка на учење е повисока од онаа забележана кај соларните панели, кои често се користат како пример за брзо поевтинување на технологијата.

Како главни причини за падот на цените се наведуваат развојот на комерцијалниот космички сектор по завршувањето на Студената војна и појавата на ракети со делумна повторна употреба. Особено влијание имало ширењето на технологијата применета кај ракетите Falcon 9 на SpaceX.

Ако трендот продолжи, истражувачите проценуваат дека просечната цена би можела да падне на околу 1.600 долари за килограм до 2030 година, а на приближно 300 долари до 2040 година. Сепак, овие бројки се проекции, а не гарантирани резултати.

Понатамошното поевтинување може да го забават растот на вселенскиот отпад, ризикот од монополизација и геополитичките тензии. Вселенскиот отпад се движи со брзини до околу 27.000 километри на час и може да предизвика нови судири и дополнителни облаци фрагменти.

Истражувачите предупредуваат и дека зависноста од една компанија може да ги зголеми цените и да го забави развојот на индустријата. Дополнително, државите можеби повторно ќе инвестираат во сопствени, поскапи ракетни системи за да не зависат од странски оператори.