Научници од Институтот „Скрипс“ открија досега непознат начин на кој се распаѓа транстиретинот (TTR) — протеин чие неправилно собирање може да предизвика опасна амилоидоза на срцето, нервниот систем и други органи.
Транстиретинот нормално постои како структура составена од четири единици и учествува во пренесувањето на витаминот А и хормонот тироксин низ крвта, цереброспиналната течност и окото. Во вообичаениот процес, четворочлената структура најпрво се разделува на два димера, а потоа на поединечни молекули. Тие можат неправилно да се свиткаат и да се наталожат како амилоидни наслаги.
Новото истражување покажува дека TTR може да следи и алтернативен пат: четворочлената структура се отвора преку поширока преодна состојба и директно се разделува на поединечни единици, без стабилни димерни меѓучекори.
Истражувачите испитале повеќе од 100 варијанти на протеинот, следејќи ја брзината на неговото распаѓање при различни концентрации на уреа и нивоа на киселост. Резултатите биле дополнително потврдени со криоелектронска микроскопија и со претходно објавени податоци од рендгенска кристалографија.
Алтернативниот механизам е поизразен во кисела средина, каква што постои во лизозомите — клеточни структури каде што се разградуваат и рециклираат протеините. Кај повеќето вообичаени форми на амилоидоза, овој пат веројатно е премногу бавен за да има значајна улога во нормални услови. Сепак, одредени наследни мутации, особено оние поврзани со заболувања на мозокот, може да го направат подостапен и при нормална киселост на крвта.
Лекот тафамидис го стабилизира TTR и го забавува неговото распаѓање и собирање. Научниците сега сакаат да утврдат дали новооткриениот механизам може да поттикне создавање наслаги во цереброспиналната течност и дали тоа има значење за пациентите со ретки мутации кои ја примаат оваа терапија.
Студијата, објавена во списанието „Proceedings of the National Academy of Sciences“, е значајна и за основната биологија. Според авторите, транстиретинот е првиот олигомерен протеин кај кој експериментално е потврдено постоење на повеќе патишта на распаѓање во раствор, без механичко растегнување на молекулите.
