Начинот на кој зборуваме за вештачката интелигенција може значително да влијае врз тоа како јавноста ја разбира оваа технологија. Ново истражување на научници од Iowa State University укажува дека изрази како „ВИ знае“, „разбира“ или „одлучува“ можат да создадат погрешен впечаток дека системите имаат човечки ум, намера или свест.
Авторите објаснуваат дека ваквите глаголи, познати како ментални глаголи, вообичаено се користат за човечко размислување и доживување. Кога истите зборови се применуваат за ВИ, лесно се замаглува границата меѓу она што го прави човекот и она што всушност го прави алгоритмот. Во реалноста, системите за вештачка интелигенција не поседуваат чувства, уверувања или свесни намери, туку генерираат одговори преку анализа на обрасци во податоците.
Студијата, објавена во списанието Technical Communication Quarterly, анализирала како медиумите на англиски јазик пишуваат за ВИ и ChatGPT. Истражувачите го користеле корпусот News on the Web, база со повеќе од 20 милијарди зборови од новинарски текстови објавени во 20 земји. Тие проверувале колку често со поими како AI и ChatGPT се појавуваат зборови како „знае“, „учи“, „разбира“ или „му треба“.
Резултатите покажале дека новинарите се повнимателни отколку што често се претпоставува. Антропоморфниот јазик, односно припишувањето човечки особини на машини, се појавува поретко во новинарските текстови отколку во секојдневниот говор. Кај поимот AI најчесто се појавувал зборот „needs“, додека кај ChatGPT најчеста била врската со „knows“, но во релативно мал број примери.
Истражувачите нагласуваат дека контекстот е клучен. Не секоја употреба на вакви зборови значи дека текстот ја претставува ВИ како човечко суштество. На пример, реченици од типот „на ВИ ѝ требаат големи количини податоци“ или „на ВИ ѝ е потребна човечка помош“ повеќе опишуваат технички предуслови отколку човечки особини. Во други случаи, формулации како „ВИ треба да се обучи“ или „треба да се имплементира“ дури ја префрлаат одговорноста назад кон луѓето кои ги развиваат и применуваат овие системи.
Но, постојат и формулации што одат чекор подалеку. Кога се вели дека ВИ „треба да го разбере реалниот свет“, тоа веќе може да сугерира подлабоки когнитивни способности кои технологијата всушност не ги поседува. Токму затоа авторите велат дека антропоморфизмот не е едноставна категорија со „да“ или „не“, туку спектар со различни степени.
Пошироката последица од ваквиот јазик е што може да се прецени самостојноста и сигурноста на ВИ. Ако системот се претставува како нешто што „мисли“ или „сака“, тогаш полесно се губи од вид фактот дека зад него стојат програмери, компании и институции кои носат одлуки за неговиот дизајн, ограничувања и употреба.
Заклучокот на истражувањето е дека медиумскиот јазик за ВИ е понијансиран и помалку сензационалистички отколку што често се мисли, но изборот на зборови и понатаму е важен. Начинот на кој пишуваме за вештачката интелигенција не е само стилско прашање, туку влијае врз јавните очекувања, довербата во технологијата и разбирањето на човечката одговорност.
