Астрономи предводени од Елизабет Метјуз од Институтот „Макс Планк“ за астрономија откриле силни знаци дека егзопланетата Епсилон Инди Ab има густи, нерамномерно распоредени облаци од воден мраз. Ова е важен резултат затоа што станува збор за студен гасен џин, многу поблизок до Јупитер отколку повеќето егзопланети чии атмосфери досега биле детално анализирани.
Планетата орбитира околу ѕвездата Епсилон Инди A, во јужното соѕвездие Индијанец. Таа е значително помасивна од Јупитер, со околу 7,6 јупитерови маси, но има приближно ист пречник. Се наоѓа околу четири пати подалеку од својата ѕвезда отколку што Јупитер е од Сонцето, а ѕвездата е нешто поладна и помалку масивна од нашето Сонце.
Температурата на Епсилон Инди Ab се проценува на околу 200 до 300 келвини, односно од приближно -70 до +20 Целзиусови степени. Иако е студена планета, таа е малку потопла од Јупитер, најверојатно затоа што сè уште задржува дел од топлината од своето формирање. Со текот на милијарди години, се очекува постепено да се лади.
Набљудувањата се направени со средноинфрацрвениот инструмент MIRI на вселенскиот телескоп „Џејмс Веб“. Истражувачите ја снимиле планетата директно, користејќи коронограф за да ја блокираат светлината од централната ѕвезда. Потоа ги споредиле податоците добиени на различни инфрацрвени бранови должини, особено околу областите поврзани со присуство на амонијак.
Резултатот бил изненадувачки: атмосферата покажала помалку амонијак отколку што се очекувало според постојните модели. Најдобро објаснување, според тимот, е дека дел од сигналот го менуваат дебели облаци од воден мраз, слични по улога на високите цирусни облаци во Земјината атмосфера. Таквите облаци би можеле да ја прикријат или изменат хемиската слика што ја гледа телескопот.
Откритието укажува на важен проблем во моделирањето на егзопланетарните атмосфери. Многу компјутерски модели ги поедноставуваат или ги изоставуваат облаците, бидејќи тие ја прават пресметката значително посложена. Но кај студените гасни џинови, токму облаците може да бидат клучни за правилно толкување на набљудувањата.
Наодите се објавени во списанието The Astrophysical Journal Letters. Истражувањето не е директна потрага по живот, но е дел од поширокиот пат кон идните мисии што ќе треба да ги анализираат атмосферите на помали, карпести планети слични на Земјата. Техниките што денес се тестираат на големи и светли гасни џинови може да станат основа за многу потешки набљудувања во следните децении.
Идни можности нуди и телескопот „Ненси Грејс Роман“ на НАСА, планиран за лансирање во периодот 2026-2027 година. Бидејќи облаците од воден мраз силно ја одразуваат светлината, тој телескоп би можел да помогне во нивно дополнително потврдување и мапирање. Во меѓувреме, тимот бара ново време за набљудување со „Џејмс Веб“ за да проучи и други студени планети слични на Јупитер.
