Ера на бионичко тело: шест чуда на бионичката технологија

Полa-луѓе, полa-роботи некогаш постоеја само во имагинацијата на писателите на научна фантастика, но денес таа идеја веќе не е така необична .Полицајката Ники Донели, која во сообраќајна останала парализирана од струкот надолу, мнатата година ја исратила својата ќерка на училиште, благодарение на егзоскелетот кој оди наместо неа.

Ви претставуваме шест чуда на бионичката технологија кои можат да им го сменат животот на пациентите

Очи

Постои надеж дека оваа извонредна технологија, еден ден ќе им овозможи на слепите лица да прогледаат.

Бионичкото око „Argus II“ им овозможува на пациентите да го гледаат светот црно-бело. Тие можат да детектираат светло и темно, форми, препреки, како и да научат да видат движење.

Пациентите можат да ги забележат формите на предметите, а клиничките испитувања во боницата „Murfilds“ во Лондон покажале дека можат да ги „видат“ и да ги фатат познатите предмети во домот.

Тие исто така  препознавале автомобили на улица и безбедно преминувале улица на пешачки премин. Покрај тоа можат да научат да ги видат бројките на часовникот и да читат писма печатени со крупни букви.

Американската компанија „Second Sight”, производител на бионичкото око, истакнува дека ова е само почеток. Препознавање на лица и 3Д вид ќе бидат достапни по усовршување на софтверот.

Мозок

Импланти во мозокот веќе се користат да се искористи моќта на умот како помош за парализираните лица. Познато е дека мозокот создава електромагнетни бранови кои ги движат мускулите во телото, а ова сознание научниците денес го користат да обезбедат пристап до мозокот на пациентот и да овозможат двжење на мускулите.

Zahvaljujući elektrodama u mozgu, Džoni Rej je snagom misli mogao da pokreće kursor na ekranu i tako komunicira

Прв човек кој ги почувствувал предностите на оваа метода бил американецот Џон Реј Кој страдал од т.н „синдром на заклучен човек“(locked-in Syndrom). Научниците од Уиверзитетот  Емори во Атланта  му имплантирале електроди во мозокот во 1998, после што тој можел, со силата на своите мисли можел да го движи курсорот на екранот, да бира букви и на тој начин да комуницира со надворешниот свет.

Ово систем, познат како интерфејс мозок-компјутер (brain-computer interface, BCI), постојано се усовршува.

Неколку пациенти, врзани за инвалидска количка користеле бионичка дланка да подигнат чаша и да јадат со вилушка. Ова е постигнато со помош на тенка капа со 64 електроди кои ги бележеле и ги пренесувале мозочните бранови од регијата која ги контролира движењата на дланката. Тие бранови се регулирани од комјутер во инвалидската количка, кој ги претвора во електрични сигнали и ги испраќа во пластична ракавица обвиткана околу една од парализираните дланки на пациентот. На тој начин можеле да го отвораат и затвораат егзоскелетот, реагирајќи на сопствените мисли.

Дланка

„BCI“ технологијата наскоро би можела да им помогне и на лицата со повреден ‘рбет, или на оние што преживеале мозочен удар, а најдобро од сѐ е што денес има докази дека парализирана дланка која неколку недели редовно се придвижува во егзоскелет, може да ги ативира нервите и мускулите кои престанале да реагираат.

Bionička ruka može da aktivira nerve i mišiće koji su prestali da reaguju

Пациентите кои после мозочен удар не можеле да да се измијат, да се облечат и да одат без помош, после 20 сесии со  „BCI“ стимулации, биле во состојба сето тоа да го прават сами.

Пред четири години, возач на камион од Шведска, познат како Магнус, беше првиот пациент на кого му беше имплантиран дел од телото со кој управува мозокот.

Поради рак на Магнус му била ампутирана раката над лактот, а пред четири години му била имплантирана механичка рака на остатокот од коската. Експертите од Универзитетската болница „Салгренска“ во Гетеборг ги поврзале електродите од механичката рака со нервите и мускулите одговорни за движење. Кога тој ќе помислел дека сака да ја придвижи раката, таа реагирала.

Магнус сега повторно може да вози камион, па дури и да им ги врзува врввците на своите деца. После вградување на сензори во дланката, наскоро би можел да го почувствува и допирот на предметот кој го држи.

Уши

Дизајнирањето на вештачки екстремитети е релативно едноставно во споредба со предизвикот да се замени или усоврши сетилото за слух.

Најголемо достигнување до сега е кохлеарниот имплант, замена на полжавот (kohlea), делот од внатрешното уво каде звуците се претвораат во електричен сигнал и потоа го испраќаат во мозокот.

Во бионичката верзија, микрофон ги петвора звуците во дигитални импулси кои ги праќа во мозокот.

Нозе

Пациентите со парализирани нозе веќе сега  можат да одат со помош на механичките системи. Засега, најсовремен уреди за секојдневна употреба се егзоскелетите, како оној кој го добила полицајката Ники Донели.

Со помош на патерици, лицето кое носи егзоскелет може да се движи со брзина од 1,6 км/ч, при што притиска копчиња на нив со што ги контролира движењата.

Во план е „BCI“ систем што овозможува контрола на нозете со умот. Професорот Мајкл Голдфарб и неговиот тим од Универзитетот „Вандербилт“ (Тенеси) имаат уште поамбициозен план. Тие работаат на развој на нозе кои ќе бидат слични на природните, затоа што ќе има електрични зглобови на колената и глуждовите, така што пациентот ќе може да се качува по скали и да се движи по нерамен терен.

Панкреас

Инсулинските инјекции се вообичаен начин за лечење на заболените од дијабет тип 1. Понекогаш им се потреби и неколку инјекции. Сега постои алтернатива- вештачки панкреас.

Улогата на панкреасот е да го собере шеќерот од крвта и да го транспортира до клетките.

Научниците од Универзитетот Кембриџ развиле уред кој го контролира нивото на шеќерот во крвта и пумпа инсулин кога е потребно и тоа многу попрецизно отколку самите пациенти. Со тоа се спречува ризикот од нагло паѓање на нивото шеќерот во крвта.

Сензор, поставен под самата површина на кожата на стомакот го контролира нивото на шеќерот и ги испраќа информациите  до компјутер кој пресметува колку инсулин е потребно. Таа информација ја испраќа до пумпата на појасот, која преку фластер вбризгува инсулин во кожата. Истржувањата покажале дека на овој начин контролата на инсулинот се подобрува за 25 проценти.

Поддржете ја нашата работа: