Нарушената природа како ризик за националната безбедност

Природата не е само прашање на заштита на животната средина, туку и важен столб на националната безбедност, покажува нова научна анализа објавена во списанието Nature-Based Solutions. Истражувачкиот тим предводен од Бредли Џ. Кардинале анализирал 27 случаи во кои нарушувањата на екосистемите довеле до општествени тензии, политичка нестабилност и безбедносни закани.

Авторите објаснуваат дека екосистемите обезбедуваат клучни услуги: храна, вода, заштита од болести и природни катастрофи, како и услови за стабилни заедници. Кога тие системи се нарушени, растат ризиците за пет критични области: безбедност на храна, недостиг на вода, јавно здравје, отпорност на катастрофи и еколошки криминал.

Во трудот се издвоени пет главни типови еколошки нарушувања: губење на живеалишта, прекумерна експлоатација на природни ресурси, појава на штетници и болести, инвазивни видови и пад на биодиверзитетот. Последиците, според случаите, можат да бидат масовни миграции, нарушување на граници, насилни протести, регионални конфликти, па дури и вооружени судири.

Еден историски пример е конфликтот меѓу Исланд и Велика Британија, познат како „Трските војни“, поврзан со прекумерен улов на треска и спор околу риболовни зони. Други анализирани примери вклучуваат суши засилени со сеча на шуми, неуспешни жетви поради инвазивни видови, како и нелегална сеча и криволов кои финансирале организиран криминал и вооружени групи.

Главната порака на истражувачите е дека ваквите ризици не можат да се решат само со индивидуални навики. Потребни се државни политики што ќе ја третираат природата како „природна инфраструктура“ — подеднакво важна како енергетските мрежи, транспортот, комуникациите и водоснабдувањето.

Според нив, слабеењето на институциите, научната експертиза и инвестициите во управување со екосистеми може директно да ја поткопа способноста на државите да ги задоволат основните потреби на граѓаните. Тоа, пак, го намалува довербата во институциите и ја зголемува внатрешната и меѓудржавната нестабилност.

Во следната фаза, тимот планира да собере поширока база на случаи и да направи квантитативна анализа за да утврди кои еколошки фактори најсилно влијаат врз безбедноста. Паралелно, тие градат мрежа меѓу екологисти и безбедносни експерти, со цел научните сознанија побрзо да се преточат во практични државни стратегии.