Меѓународен тим предводен од Универзитетот во Кјото објави убедливи докази за тоа како настанува железната Fe Kα линија за време на ѕвездени одблесоци. Оваа спектрална линија е важна алатка во астрофизиката, бидејќи открива услови во блиската околина на активни ѕвезди.
Истражувачите ја следеле тројната ѕвезда UX Arietis со истовремени мерења во ултравиолетов и X-зрачен опсег, користејќи ги телескопите NICER (NASA) и Hisaki (JAXA). При забележан суперодблесок, ултравиолетовото зрачење го достигнало максимумот околу 1,4 часа пред X-зрачниот максимум.
Клучниот резултат е временското совпаѓање: врвот на Fe Kα линијата се појавил заедно со врвот на термалниот X-зрачен континуум од жешката плазма, а не со ултравиолетовиот сигнал поврзан со високоенергетски електрони. Тоа силно упатува дека доминантниот механизам е фотојонизација, односно X-фотони од плазмата ги јонизираат атомите на железо во фотосферата.
Со ова се решава долгогодишна дилема меѓу две хипотези: фотојонизација наспроти судирна јонизација од забрзани електрони. Податоците од UX Arietis ја поддржуваат првата како главен процес во вакви ѕвездени одблесоци.
Откритието има практична вредност: Fe Kα линијата може посигурно да се користи како дијагностички маркер за локацијата и геометријата на одблесоците на ѕвездената површина. Тимот планира следни анализи со XRISM, чија повисока енергетска резолуција треба да донесе уште попрецизна слика за структурата на одблесоците и нивното влијание врз околината, вклучително и врз планетарни системи.
Студијата е објавена во The Astrophysical Journal (DOI: 10.3847/1538-4357/ae2be0).
